DEM Parti Hizbullah sanıkları için iki önerge verdi

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Türkiye Hizbullahı ana davasında mahkum olan Edip Gümüş ve Cemal Tutar’a ilişkin gelişmeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı. Cupolo, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması için iki ayrı yazılı soru önergesi verdi.

Cupolo’nun Cevdet Yılmaz’a yönelttiği önergede, Gümüş ve Tutar’ın kesinleşmiş hapis cezaları bulunduğu belirtildi. İki kişinin İçişleri Bakanlığının Terörden Arananlar Listesi’nin kırmızı kategorisinden çıkarıldığına dikkat çekildi. 2011 yılında Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 102’nci maddesi kapsamında tahliye edildikten sonra firari duruma düştükleri kaydedildi.

Cupolo, kişilerin listeden hangi tarihte ve hangi gerekçeyle çıkarıldığını sordu. İşlemin yargı kararıyla mı yoksa idari bir kararla mı yapıldığını öğrenmek istedi. Ayrıca listeden çıkarılmanın hükümetin Hizbullah politikasında bir değişiklik anlamına gelip gelmediğini sordu. İki ismin yakalanması için operasyon düzenlenip düzenlenmediğinin açıklanmasını talep etti.

Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yönelik ikinci önergede ise 2024 yılında Yargıtay’ın cezaları onadığı, ancak daha sonra bir ağır ceza mahkemesinin infazı durdurduğu ve yakalama kararlarını kaldırdığı iddiaları yer aldı. Cupolo, mahkemenin bu kararları yeniden yargılama veya kanun yararına bozma gibi hangi hukuki dayanakla aldığını sordu.

2011’den beri firari olan iki kişinin adli makamlara teslim olmadan Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi üzerinden duruşmaya katıldığı yönündeki iddialara da değinildi. Cupolo, yakalama kararı bulunan kişilerin SEGBİS bağlantısının Ceza Muhakemesi Kanunu’nun hangi hükümleri kapsamında yapıldığını ve bağlantı sırasında kolluk gözetimi olup olmadığını sordu.

Cupolo, yargılama sonunda Gümüş ve Tutar’ın cezalarında Türk Ceza Kanunu’nun 62’nci maddesindeki takdiri indirim hükümlerinin uygulandığı iddialarını da hatırlattı. Uzun süre firari kalan sanıklara iyi hal indirimi uygulanmasının yasal ve içtihadi dayanaklarını sordu. Yargılama süreci, kararların alınışı ve usul işlemleri hakkında Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun resen inceleme veya soruşturma başlatıp başlatmadığını öğrenmek istedi.

Hizbullah ana davası, örgütün üst düzey yöneticileri ve silahlı kadrolarının yargılandığı kapsamlı dosya olarak biliniyor. Dava, örgüt lideri Hüseyin Velioğlu’nun Beykoz operasyonunda öldürülmesinin ardından 10 Temmuz 2000’de Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde başladı. İlk etapta 15 sanıkla açılan dosya, birleştirilen davalarla genişledi. Sanıklar çok sayıda cinayet, yaralama, kaçırma ve anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeye teşebbüs suçlamalarıyla yargılandı.

Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi, 30 Aralık 2009’da aralarında Edip Gümüş ve Cemal Tutar’ın bulunduğu çok sayıda sanığa müebbet hapis cezası verdi. Gerekçeli kararda örgütün yapılanması, faaliyetleri ve işlediği öne sürülen cinayetler ayrıntılı şekilde ele alındı. Bazı sanıklar uzun tutukluluk süresini sınırlayan düzenleme nedeniyle 2011’de tahliye edildi, tahliye edilenlerden bir kısmı firar etti.