3 ilin halı ve kilimleri 'İlmek İlmek Anadolu' projesiyle yaşatılıyor

Milli Eğitim Bakanlığı'nın desteklediği 'İlmek İlmek Anadolu' projesi, Van'da geleneksel dokumacılık sanatını yeniden canlandırmayı hedefliyor. Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde görevli usta öğreticiler, Van, Hakkari ve Bitlis bölgelerine ait halı ve kilimleri geleneksel motifleriyle tezgahlarda dokurken, bu motifleri çeşitli yöresel ürünlere de işleyerek gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlıyor. Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Çiğdem Çiftçi, projenin sadece geleneksel dokumacılığı yaşatma amacının yanı sıra, gençlerin bu sanata yönelmesini de sağlamak istediğini belirtti. Van Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde yürütülen projeler, bölgenin yüzyıllardır süregelen dokuma kültürünü yeniden hayata geçiriyor. Doğal boyalarla renklendirilmiş yün ipliklerden yapılan halı ve kilimlerde geleneksel motifler titizlikle işleniyor. Aynı motifler, çanta, heybe, yastık, masa örtüsü gibi dekoratif ürünlerde de kullanılıyor. Üretilen eserler, ulusal ve uluslararası fuarlarda sergileniyor ve enstitünün sergi salonlarında ziyaretçilere sunuluyor. Çiğdem Çiftçi, enstitünün 2019 yılında kurulduğunu ifade ederek, yaklaşık 7 yıldır Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait geleneksel el sanatları üzerine çalışmalar yürüttüklerini aktardı. 'İlmek İlmek Anadolu' projesi kapsamında bu yıl, geleneksel el sanatlarının yaşatılmasına yönelik halı, kilim, heybe, çanta ve çadır dokuma çalışmaları yapılıyor. Usta öğreticilerinin dokuduğu eserlerin aynı zamanda kursiyerlere de öğretilmekte olduğunu vurgulayan Çiftçi, dokuma kültürünün bölgenin önemli değerlerinden biri olduğunu ve bu sanatı geçmişte göçer yaşamın bir parçası olarak yeniden yaşamaya ve gelecek nesillere aktarmayı amaçladıklarını belirtti. Ayrıca, köylerden toplanan koyun yünlerinin de değerlendirildiğini söyleyen Çiftçi, bu yünlerin kimyasal içermeyen doğal boyalarla renklendirilerek kilim ve çeşitli el sanatlarında kullanıldığını ifade etti. 'Norduz Dokuma' projesi hakkında bilgi veren Çiftçi, Milli Eğitim Bakanlığı'nın Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde Türkiye'nin dokuma envanterinin oluşturulduğunu kaydetti. Van'ın Norduz bölgesindeki koyunların yünlerinin uzun yıllar kullanılmadığını ve atık olarak çevreye bırakıldığını aktaran Çiftçi, valilik desteğiyle toplanan yünlerin köylüler tarafından yıkanarak, burada taranıp ip haline getirildiğini ve kumaşa dönüştürmek için tüm işlemlerin enstitüde gerçekleştirildiğini belirtti. Böylece Norduz koyununun yününü katma değeri yüksek bir ürüne dönüştürerek sergiler aracılığıyla tanıttıklarını ifade etti. Çiftçi, dokunan ürünlerin çoğunu satışa sunmadıklarını, bu ürünlerin proje ve tema ürünleri olduğunu ve ulusal-uluslararası sergilerde tanıtıldığını dile getirdi. Ziyaret eden üst düzey konuklara hediye ettiklerini ancak talep olması durumunda sipariş üzerine üretim yapılabileceğini de sözlerine ekledi. El Sanatları Bölümü usta öğreticisi Nuriye Pılatin, Van, Hakkari ve Bitlis'e özgü motifleri geleneksel yöntemlerle yeniden dokuduklarını belirterek, bu kültürün yaşatılmasının kendileri için büyük bir anlam taşıdığını kaydetti. Pılatin, bölgede geçmişte kilim ve halı dokumacılığının oldukça yaygın olduğunu, ancak günümüzde eski ilginin kaybolduğunu ifade ederek, Olgunlaşma Enstitüsü sayesinde bu kültürün yeniden canlandığını vurguladı. Van, Hakkari ve Bitlis'e ait motiflerin el dokumasıyla yaşatılmaya çalışıldığını ve bu kültürü yaşatmanın kendilerine büyük bir gurur verdiğini belirtti.