52 milyon dolar ödendi: Hiçbir yere çıkmayan tünel

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kuzey Carolina eyaletinde, sık ormanların arasında uzanan ve Lakeview Drive adı verilen dikkat çekici bir yol bulunuyor. Direksiyonunu bu güzergaha çeviren sürücüler, yeşillikler içinde yaklaşık 9 kilometre ilerledikten sonra 366 metrelik karanlık bir tünelle karşılaşıyor. Ancak bu tünelin çıkışında herhangi bir şehir ya da devam eden bir asfalt yer almıyor. Tünelin bittiği noktada yalnızca derin bir sessizlik ve balta girmemiş orman patikaları uzanıyor.

Bölge halkı tarafından "Hiçbir Yere Gitmeyen Yol" olarak adlandırılan bu gizemli güzergah, yarım kalan bir devlet sözünün, sular altında kalan anıların ve yıllar sonra ödenen 52 milyon dolarlık devasa bir uzlaşmanın somut kanıtı olarak duruyor.

Her şey İkinci Dünya Savaşı'nın ortasında, 1942 yılında başladı. Bölgede elektrik üretmek amacıyla devasa bir proje olan Fontana Barajı'nın inşasına karar verildi. Baraj tamamlandığında Little Tennessee Nehri taştı; Proctor, Judson ve Fontana gibi tarihi kasabalarda yaşayan binden fazla insanın evleri, anıları ve çiftlikleri yeni oluşan Fontana Gölü'nün derinliklerine gömüldü.

1943 yılında devlet ile bölge halkı arasında bir anlaşma yapıldı. Evlerini kaybeden ailelere, gölün kuzey kıyısı boyunca uzanacak yeni bir yol (North Shore Road) inşa edileceği sözü verildi. Bu yol sadece bir ulaşım hattı olmayacak, sular altında kalan eski yurtlarına ve gölün karşı tarafında mahsur kalan aile mezarlıklarına ulaşabilmelerini sağlayacak manevi bir köprü görevi görecekti.

Savaş bittikten sonra yolun yapımına başlandı ancak işler planlandığı gibi ilerlemedi. Yıllar süren çalışmalar sonucunda ancak 11,6 kilometrelik bir yol ve 366 metrelik bir tünel bitirilebildi. Tünel geçildikten sonra mühendisler acı bir gerçekle karşı karşıya kaldı.

Bölgenin coğrafi yapısı sürekli heyelan riski barındırıyordu ve inşaatı sürdürmek son derece tehlikeliydi. Daha da kötüsü, kazılar sırasında ortaya çıkan kaya katmanları hava ve suyla temas ettiğinde asit sızdırmaya başladı. Bu asitli drenaj, çevredeki temiz akarsuları ve vahşi yaşamı yok etme tehlikesi doğurdu. Çevresel felaket endişeleri ve katlanarak artan maliyetler sebebiyle takvimler 1972'yi gösterdiğinde çalışmalar tamamen durduruldu ve bir daha kazma vurulmadı.

Onlarca yıl boyunca bölge ikiye bölündü. Bir tarafta devletin verdiği sözü tutmasını ve mezarlarına ulaşmayı talep eden aileler yer alırken, diğer tarafta bu eşsiz doğal alanın bozulmamasını isteyen çevreciler bulundu.

Düğüm, federal hükümetin pes etmesiyle çözüldü. Yolun geri kalanını inşa etmenin maliyeti ve çevreye vereceği zarar o kadar büyüktü ki, hükümet 2007 yılında yolun devamını yapmaktan vazgeçti. Bunun yerine mağdur olan Swain County bölgesine tam 52 milyon dolar tazminat ödemeyi teklif etti. 2010 yılında resmi imzaların atılmasıyla tutulmayan o eski söz maddi bir uzlaşmayla kapatılmış oldu.

Bugün Lakeview Drive'a giden araçlar, tünelin girişindeki otoparkta durmak zorunda kalıyor. İçerisinde herhangi bir ışıklandırma bulunmayan tünelden sadece yürüyerek geçilebiliyor. Tünelin diğer ucuna ulaşıldığında ise insanları sadece sık ağaçlar ve patikalar karşılıyor.

Bölge zamanla meraklı gezginlerin ve turistlerin uğrak noktası haline gelse de, yerel halk için o karanlık tünel hala geçmişi, sular altındaki evleri ve devletin tutamadığı tarihi sözü simgeliyor.