7 bin türbin kanadı geri dönüştürülerek enerji sağlıyor

Rüzgar enerjisi sektöründe, kullanım ömrünü tamamladı türbin kanatlarının bertarafı için yeni yöntemler devreye giriyor. Bir dönem devasa boyutları nedeniyle katı atık sahalarına gömülen bu kanatlar, artık çimento üretiminde kullanılmakta ve geri dönüştürülebilir malzemeler olarak değerlendirilmektedir.

2019 ve 2020 yıllarında ABD'nin Wyoming eyaletindeki Casper kentinde yer alan bir katı atık tesisinde, yenilenen rüzgar santrallerinden çıkarılan 1.100'den fazla devasa kanat, parçalanarak toprağa gömülmüştü. Cam elyaf takviyeli kompozit yapıları ve yapılarında kullanılan kalıcı reçineler nedeniyle yeniden şekillendirilemeyen bu malzemelerin çöplüklere gömülmesi, temiz enerji sektörünün geri dönüşüm eksikliğini gündeme taşımıştır.

Son yıllarda uygulanan yeni teknolojilerle birlikte bu süreç farklı bir boyut kazandı. Missouri'deki bir tesiste 2020 yılından bu yana 7.000'den fazla emekli kanat parçalanarak çimento fırınlarında kullanılmaya başlandı. Bu yöntemle kanat ağırlığının yaklaşık %90'ı değerlendirilerek ham çimento bileşenlerinin yerini alıyor ve fırınlar için enerji kaynağı sağlıyor.

Analizler, bu sürecin geleneksel üretime kıyasla çimento kaynaklı karbondioksit emisyonlarını %27 oranında azalttığını göstermektedir. Geri dönüşüm süreçlerinin yanı sıra kanatların doğrudan yapı malzemesi olarak kullanıldığı alternatif projeler de hayata geçirilmektedir. İrlanda'nın County Cork bölgesinde yürütülen Re-Wind projesi kapsamında, hizmet dışı bırakıldı iki adet türbin kanadı bir yaya köprüsünün ana taşıyıcı kirişleri olarak entegre edilmiştir.

Sorunun kaynağında çözülmesi amacıyla üretici firmalar, kullanım ömrü sonunda kimyasal yöntemlerle ayrıştırılabilen yeni nesil kanat tasarımlarına yönelmişlerdir. Çözünebilir reçinelerle üretilen bu türbin kanatları, cam elyaf, plastik, metal ve ahşap gibi bileşenlerin tamamen ayrıştırılabilmesini sağlamaktadır. Bu türbin kanatları, Birleşik Krallık ve Almanya'daki deniz üstü rüzgar santrallerinde ticari olarak kullanılmaya başlanmıştır.

ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre, yıllık kanat atık miktarının 2040 yılına kadar 10.000 ila 20.000 adede ulaşması beklenmektedir. Küresel ölçekte ise birikimli kanat atığının 2050 yılına kadar 43 milyon metrik tona ulaşabileceği tahmin edilmektedir.

Bu miktar, genel şehir atıklarına kıyasla küçük bir oranı temsil etse de kapladığı hacim nedeniyle yerel depolama alanlarında ciddi kapasite sorunlarına yol açmaktadır.

Avrupa rüzgar endüstrisi, 1 Ocak 2026 itibarıyla hizmet dışı bırakılan kanatların çöp sahalarına gömülmesine yönelik öz düzenleme kararını yürürlüğe koymuştur.

Bölgedeki yıllık emekli kanat malzemesi hacminin 2030 yılına kadar 55.000 metrik tona çıkması beklenirken, sektörün odak noktası toplama, taşıma ve geri dönüştürme kapasitesini artırmaya kaydırılmaktadır.