AB genişleme şefi Kos yeni yöntem önerdi

Avrupa Komisyonu genişlemeden sorumlu üyesi Marta Kos, Birlik’in genişleme sürecini yenileyecek önerileri Salı günü açıkladı. Kos, Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’de düzenlenen Büyükelçiler Konferansı’nda konuştu. Komisyonun 30’dan fazla üyeli bir Birlik için hazırladığı ön genişleme politika incelemesinin ana hatlarını anlatt.

Söz konusu inceleme uzun süredir askıya alınmıştı. Kos, incelemenin ekim ayında yapılacak kritik liderler zirvesi öncesi inisiyatifi yeniden ele geçirmek için canlandırıldığını belirtti. Kos, AB’nin yeni bir “Helsinki Anı” yaşadığını söyledi.

Bu ifadeyle 1990’ların sonunda on yeni ülkenin Birliğe katıldığı “Büyük Patlama” genişlemesini kastetti. Karadağ’ın Birliğe katılma yolunda en önde ilerlediğini vurguladı. Arnavutluk’un temel hukuk devleti kriterlerinde ilerleme kaydettiğini söyledi.

Ukrayna ve Moldova’nın teknik alanda önemli adımlar attığını aktardı. İzlanda’nın da katılım sürecini yeniden başlatma yönünde oy kullandığını hatırlattı. Kos, Komisyonun aday ülkeler katılım müzakerelerinin sonuna yaklaşırken Birliğin nasıl hazırlanması gerektiğine dair fikirlerini sunacağını açıkladı.

Dört temel konuya değinmek gerektiğini belirtti. İlk olarak iç reformları ele aldı. Daha büyük bir Birliğin kriz anlarında hızlı hareket edebilmesi için önemli reformlara ihtiyacı olduğunu söyledi.

Karar alma süreçleri ve kurumsal düzenlemelerde değişikliklerin antlaşma değişikliği olmadan yapılabileceğini savundu. Karar alma mekanizmasını daha yalın ve esnek hale getirmenin mümkün olduğunu belirtti. Tek bir üye devletin diğerlerini engelleyebildiği alanların azaltılabileceğini söyledi. Kurumların küçültülebileceğini ekledi. Gelişmiş işbirliği mekanizmasının kullanılabileceğini hatırlattı. Bu mekanizmanın Schengen ve euro gibi alanlarda daha önce uygulandığını belirtti.

İkinci olarak demokratik güvenceleri gündeme getirdi. Yeni üyelerin demokratik standartlardan ve hukuk devleti ilkelerinden gerilemesini önlemek için mevcut güvencelerin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Beş kurucu üyenin Macaristan örneğinden ders alarak ortaya attığı fikre atıfta bulundu.

“Truva atı” girmemesi için daha güçlü önlemler gerektiğini vurguladı. Üçüncü olarak genişleme yöntemini ele aldı. Fransa ve Almanya başta olmak üzere bazı ülkelerin “kademeli entegrasyon” önerisine değindi. Aday ülkelere daha erken somut faydalar sağlanması gerektiğini söyledi. Tüm ya da hiçbir mantığından uzaklaşılması çağrısı yaptı. Dördüncü olarak geçiş önlemlerini anlatt. Yeni üyelerin mevcut üyelere etkisinin iyi anlaşılması gerektiğini belirtti. AB bütçesinin öncelikleri finanse etmeye devam etmesinin sağlanması gerektiğini söyledi.