AB mahkemesinden Macaristan'ın Ukrayna yardımlarına engeline ret

Avrupa Birliği Adalet Divanı, 9 Eylül tarihinde yeni bir karar aldı. Mahkeme, eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın hukuki itirazını reddetti. İtiraz, dondurulan Rus varlıklarından elde edilen faizlerin Ukrayna'ya askeri yardım için kullanılmasına karşı yapılmıştı.

AB ülkeleri, 2024 yılında ortak bir karar aldı. Karar, Moskova'nın 2022 yılındaki tam kapsamlı işgalinden bu yana birlik içinde dondurulan Rus devlet varlıklarının faizleriyle Ukrayna'ya askeri destek sağlanmasını öngörüyordu. Macaristan, Ağustos 2025'te bu prosedürün yasallığına itiraz etti.

Prosedür, Avrupa Barış Fonu aracılığıyla Ukrayna'nın desteklenmesini amaçlıyordu. Fon, ortak ülkelere güvenlik yardımı sağlamak için kurulan bir AB aracı olarak biliniyor. Lüksemburg merkezli Adalet Divanı davayı reddetti.

Mahkeme gerekçe olarak konunun AB yargısının yetki alanına girmediğini belirtti. AB üye devletlerinin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası kapsamında yaptığı anlaşmalar genellikle mahkemenin görev alanına girmiyor. Avrupa Barış Fonu genellikle AB ülkelerinin doğrudan katkılarıyla finanse ediliyor.

Fon, çatışmaları önlemek ve ölümcül olmayan yardım sağlamak amacıyla kurulmuştu. Ancak kapsamı işgal sonrasında genişletildi. Fon, 2022'den bu yana Kiev'e 11,1 milyar euro (13 milyar dolar) doğrudan öldürücü askeri destek sağladı.

Orban, barış fonunun etkinliğini sadece hukuki adımlarla zayıflatmadı. Aynı zamanda Macaristan dışındaki ülkelerin Ukrayna için ekipman alımına yönelik geri ödeme mekanizmasını da bloke etti. Bu sorun, Orban'ın Nisan 2026'daki seçimleri kaybetmesinden sonra bile çözülemedi.

Eski katkıların geri ödenmesiyle yeni desteklerin sağlanması konusundaki görüş ayrılıkları tıkanıklığı sürdürdü. AB'nin dış politika sorumlusu Kaja Kallas, 1 Eylül'deki savunma bakanları toplantısında konuştu. Kallas, bir anlaşmaya çok yaklaşıldığını dile getirdi.

Kaja Kallas konuyla ilgili olarak, "I think it's very clear that there is a determination to unlock the European Peace Facility, and that's something that we will work on very closely" dedi. Mecvut Macaristan Başbakanı Peter Magyar, Avrupa Barış Fonu davası hakkında doğrudan bir açıklama yapmadı.

Ancak Mayıs ayında göreve başlamasından bu yana AB ile ilişkilerde daha yapıcı bir tutum benimsedi. Magyar ülkesinin Ukrayna'ya doğrudan askeri yardım sağlamayacağını defalarca vurguladı. Bununla birlikte Kiev'in kendini savunma hakkını tanıdı. Budapeşte yönetiminin diğer üyelerin yardımlarını engellemeyeceğini de sinyallerini verdi.