ABD'den İsrail'e anlaşma uyarısı: "Aklından bile geçirme"

Washington ile Tel Aviv arasında Gazze çatlağı derinleşiyor. Hamas'ın silahsızlanma planını onaylamasının ardından ayak direyen Netanyahu hükümetine Beyaz Saray'dan uyarı geldi.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Gazze'de savaş sonrası süreci şekillendirecek 20 maddelik planı engellemeye çalışan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetine karşı sesini yükseltti. Üst düzey bir ABD’li yetkili, Tel Aviv’in Mısır’daki müzakerelerden çıkan silahsızlanma uzlaşısına soğuk duş etkisi yapan açıklamalarına doğrudan cevap vererek, İsrail’in taahhütlerini yerine getirmemesi halinde Trump’ın çok fazla hayal kırıklığına uğrayacağını bildirdi.

Üst düzey Beyaz Saray yetkilisi Gazze’de rehinelerin geri getirilmesi ve savaşın tamamen sona erdirilmesi dışında bir seçeneği kabul etmeyeceğini belirterek, Tel Aviv’in iç politik gerekçelerle süreci tırmandırmaması gerektiğinin altını çizdi.

İsrail hükümetinin, Gazze Barış Kurulu Yürütme Kurulu’na Türkiye ve Katar’ın dahil edilmesine yönelik itirazlarını hedef alan Washington yönetimi, Tel Aviv’in iç siyasi dinamiklerini eleştirdi. ABD’li yetkili; Türkiye, Katar ve Mısır’ın ateşkesin sağlanması ve sürdürülmesinde hayati role sahip stratejik ortaklar olduğunu vurgulayarak, İsrail’in kendi yaklaşımını bir kenara bırakıp sürece uyum sağlamak zorunda olduğunu belirtti. Hamas’ın silah bırakma ve taahhütlerini yerine getirme konusunda adımlar attığına dikkat çeken yetkili, İsrail’in de masadaki anlaşmaya uyması gerektiğini hatırlattı.

Süreçle ilgili açıklama yapan Hamas ve Filistinli gruplar ise müzakerelerde arabulucuların önerilerine sorumlu ve olumlu yaklaştıklarını duyurdu. İsrail güçlerinin saldırıları ve öldürmeyi durdurmasının ilk temel gereklilik olduğunu vurgulayan Hamas yönetimi, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasının, işgal güçlerinin birinci aşamadaki tüm hükümlere uymasına bağlı olduğunu ifade etti. Ağır silahlar konusunun anlaşma çerçevesine dahil edilmesi; tüm saldırıların sona ermesi, Gazze Şeridi'nden tamamen çekilme, idari komitenin göreve başlaması, uluslararası koruma güçlerinin konuşlandırılması, İsrail tarafından kurulan milislerin ortadan kaldırılması ve bağımsız Filistin devletinin kurulması şartına bağlandı.

Filistinli gruplarla yürütülen ulusal istişarelerin ardından kabul edilen yol haritasına göre, Gazze Şeridi’ndeki tüm sivil ve güvenlik sorumlulukları geçiş döneminde Gazze Şeridi Yönetimi Ulusal Komitesi'ne (NCAG) devrediliyor. Tek otorite, tek yasa ve tek silah ilkesi doğrultusunda hareket edecek olan Komite, kamu kurumlarının ve hizmetlerin kesintisiz yürütülmesini üstlenecek. Süreç kapsamında ağır silahların toplanması, tünellerin devreden çıkarılması ve askeri altyapının tasfiyesi uluslararası bir mekanizmanın denetiminde yürütülecek. Toplanan hiçbir silah İsrail’e veya başka bir tarafa teslim edilmeyerek tamamen Komite’nin sorumluluğunda tutulacak.

Anlaşma taslağı, silahsızlanma sürecine paralel olarak İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nden aşamalı ve takvime bağlı şekilde tamamen çekilmesini öngörüyor. İsrail’in işgal ettiği alanlardan geri çekilmesini ve insani yardımların engelsiz girişini denetlemek üzere bölgeye Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) konuşlandırılacak. Süreç dahilinde İsrail ile işbirliği yürüten yerel silahlı gruplar ve klanlar da dağıtılacak; bu unsurların resmi güvenlik birimlerine entegrasyonuna izin verilmeyecek. Hamas yetkilileri, İsrail taahhütlerine tam olarak uymadığı sürece tek bir adım bile atılmayacağını vurgularken, sürecin sahada doğrulanması bağımsız bir komite tarafından takip edilecek.