Akdeniz'de 30 yıl içinde tsunami riski yüzde 100'e yaklaşabilir

Dünya genelinde yapılan araştırmalara göre, Akdeniz'de önümüzdeki 30 yıl içinde yıkıcı bir tsunami meydana gelme ihtimali oldukça yüksek. Uzmanlar, bazı senaryoların tsunami dalgalarının kıyıya ulaşmasının yalnızca 10 dakika sürebileceğini belirtiyor. Fransız coğrafyacı Frédéric Leone, bu durumu alarmizm olarak görmemek gerektiğini, istatistiksel bir gerçeklik olarak değerlendirdiğini ifade etti. Leone'nin üzerinde çalıştığı ve UNESCO tarafından 2022'de yayımlanan rapora göre, önümüzdeki üç on yıl içerisinde Akdeniz'de yıkıcı bir tsunami olması olasılığı yüzde 100'e yakın. Avrupa'daki pek çok tatilci, dev tsunami dalgalarının yalnızca Hint Okyanusu ve Pasifik'te gerçekleştiğini düşünse de, uzmanlar Akdeniz'in de bu tür bir riski taşıdığına dikkat çekiyor. Akdeniz'de geçmişte de ölümcül tsunamiler yaşandı. Örneğin, 2003 yılında Cezayir'i vuran tsunami yaklaşık 2 bin 300 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Uzmanlar, gelecekteki en kötü senaryolardan birinde tsunami dalgalarının Akdeniz'in farklı kıyılarını aynı anda etkileyebileceğini belirtiyor. Fransa'nın Nice kenti ve çevresinin özellikle yüksek risk altında olduğu ifade ediliyor. Kıyıdan yaklaşık 20 kilometre açıkta, Afrika ve Avrasya tektonik plakalarının buluştuğu Ligurya Fay Hattı bulunuyor. Bu bölgedeki güçlü depremler, tsunami oluşumunun başlıca nedenleri arasında yer alıyor. Avrupa'daki bazı tatil bölgeleri, şimdiden UNESCO tarafından belirlenen “Tsunami Ready” programı çerçevesinde hazırlıklarını tamamladı. Fransa'nın Cannes kenti, Yunanistan'ın Samos Adası ve İtalya'nın Minturno bölgesi bu açıdan hazırlıklı bölgeler arasında yer alıyor. Nice çevresindeki altı belediye de bu statüye dahil edildi. Ancak uzmanlara göre Avrupa'daki pek çok turistik kıyı bölgesi olası bir tsunamiye karşı yeterince hazırlıklı değil. Araştırmacılar, tsunami yaşanma ihtimalini öngörebiliyor ancak dalga yüksekliğini kesin olarak tahmin edemiyor. Dalga 1, 2 veya 3 metre yüksekliğinde olabilir. Uzmanlar, bunun dev tsunami dalgalarıyla karşılaştırıldığında küçük görünebileceğini, ancak 50 santimetrelik bir su baskınının bile insanları devirebileceğini ve araçları sürükleyebileceğini vurguluyor. Tsunamiye hazırlıklı olmak, etkili bir uyarı ve tahliye sistemi anlamına geliyor. Örneğin, Fransa'nın Côte d'Azur bölgesinde tehlike anında cep telefonlarına acil uyarı gönderilmesi planlanıyor. Sokaklar ve sahil yürüyüş yollarında tahliye güzergahlarını gösteren işaretler yer alacak. Uzmanlar, tsunami sırasında insanların kıyıdan en az 200 metre uzaklaşmasını ya da en az 5 metre rakıma çıkmasını öneriyor. Ancak yaz aylarında kalabalık sahillerde panik ve izdiham nedeniyle tahliyenin kolay olmayacağı ifade ediliyor. Ayrıca, Alman sismolog ve tsunami uzmanı Alexander Rudolf, Avrupa'daki turistleri tsunami belirtilerine karşı dikkatli olmaya çağırdı. Rudolf, büyük bir tsunami dalgasından önce deniz suyunun alışılmadık şekilde geri çekilebileceğini belirtti. Bu durumun sahilde kalıp manzarayı izlemek için bir fırsat olmadığını vurgulayarak, “Eşyalarınızı bırakın, çocuklarınızı kucağınıza alın ve sahilden kaçın” uyarısında bulundu.