Akdeniz'de yavru caretta caretta çıkışları başladı

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN) nesli tehlike altındaki türler listesinde yer alan caretta caretta deniz kaplumbağaları, Akdeniz havzasındaki en büyük yuvalama alanlarını Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında buluyor. Ülkemizde, Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, toplam 21 yuvalama kumsalı üzerinde sorumluluk taşıyor. 29,5 kilometre uzunluğuyla Türkiye'nin en büyük yuvalama kumsalı olan Belek'te, her gün birçok yavru deniz kaplumbağası, yuvalarından çıkarak Akdeniz'in sularıyla buluşuyor. Antalya'nın Serik ilçesine bağlı Belek'te, 1994 yılından bu yana caretta caretta türünü koruma projeleri yürütülüyor. Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ve Belek Turizm Yatırımcıları Birliği'nin (BETUYAB) desteğiyle Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) tarafından yürütülen bu projede, bugüne kadar denize ulaştırılan yavru sayısı 1,5 milyonu geçti. Bu deniz kaplumbağalarının yumurtaları, hava sıcaklığına bağlı olarak 45-60 gün süren bir kuluçka sürecinin ardından açılmakta. EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, Belek'teki caretta caretta yuvalarından yavru çıkışlarının yaklaşık 10 gün önce başladığını belirtti. Canbolat, "Deniz kaplumbağalarının yuvalama sezonu her yıl mayıs ayında başlıyor. Şu anda Belek bölgesinde 2 bin 200 yuvayı geçtik. Yavru çıkışları da devam ediyor. Şu ana kadar 100 civarında yuvadan yavru çıkışı oldu. Bu, 4-5 bin yavrunun denize ulaştığı anlamına geliyor" dedi. Şu an hem yuvalama hem de yavru çıkışının aynı anda yaşandığını ifade eden Dr. Canbolat, ergin bireylerin yuvalama sürecinin temmuz ayı sonlarına kadar devam edeceğini söyledi. Yavru çıkışlarının ise temmuzun sonuna doğru artış göstereceğini aktaran Canbolat, yuvalama işlemlerinin de temmuz sonuna doğru azalacağını belirtti. Dr. Canbolat, Belek'ten itibaren Boğazkent ve Denizkent sahillerinde yuva yoğunluğunun yüksek olduğunu, kumsala özellikle geceleri araç girişinin yaşandığını vurguladı. Bu durumun yavruların çıkışını engellediğini ifade eden Canbolat, "Ağır araçlar kumu sertleştiriyor, bu da yavruların çıkışlarını zorlaştırıyor. Ayrıca kumsalda her tarafta çöpler var" şeklinde konuştu. Belek kumsalının yuvalama açısından kritik bir alan olduğunu belirten Dr. Canbolat, özellikle Köprüçay'ın denize döküldüğü alanın batısı ve doğusundaki 1 kilometrelik alanların her birinde yaklaşık 1000 yuva bulunduğunu aktardı. Bu nedenle, bu bölgenin çok hassas olduğunu söyleyen Canbolat, kesinlikle araç girişi olmaması gerektiğini vurguladı. Caretta carettalar için başka bir tehdit olan sazlıkların, ışıkları önleyerek yavruların denize ulaşımını zorlaştırdığını belirten Canbolat, bu sazlıkların bazen yakıldığını söyledi. Bu durumun ışık kaynaklarını perdelerken, yavruların denize ulaşmasını da zorlaştırdığını ifade etti. Boğazkent kumsalında balık tutmaya gelen Mehmet Gökbulut, sabah erken saatlerde carettaların yuvalama anlarına ve yavruların denize ulaşımına tanıklık ettiklerini aktardı. Gökbulut, yavruların bazı zamanlarda ışık sebebiyle yolunu kaybettiğini belirterek, dikkatli davrandıklarını ve kumla birlikte yavruları deniz kenarına bıraktıklarını ifade etti. Araçla kumsala girişin büyük bir sorun olduğunu düşünen Gökbulut, emniyet ve belediye görevlilerinin önlem alması gerektiğini vurguladı. Gökbulut, bazı insanların çöplerini sahilde bıraktığını ve içki şişelerini kırarak attıklarını da belitti. 20 yıllık bir süre zarfında sahilde çöpleri toplamaya çalıştığını ifade eden Gökbulut, cam kırıklarının tehlikeli olduğunu düşündüğünü sözlerine ekledi.