Apollon Smintheus'ta 1500 yıllık dibek ve küp bulundu

Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Gülpınar köyündeki Apollon Smintheus Kutsal Alanı'nda 2026 yılı arkeolojik kazı çalışmaları sırasında bin 500 yıllık dibek ile bin 300 yıllık depo küpü bulundu.

Kazı ve restorasyon çalışmaları 1980 yılından beri Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü izni ve Çanakkale Valiliği koordinesinde sürdürülüyor. 2011'den bu yana İçdaş A.Ş. ile son üç yıldır Hydro Works Mühendislik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi sponsorluğunda devam eden çalışmalar, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Davut Kaplan başkanlığında 5 işçi ve 4 gönüllü stajyer öğrenciden oluşan ekip tarafından yürütülüyor.

Bu yılki kazılar yaklaşık iki hafta önce başladı ve alanın batı kısmındaki Batı Hamamı'nda yoğunlaştı. Hamamlar bölgesi olarak bilinen alanda üçüncü hamamın kazısı sırasında ilk Hristiyanlara ait bin 500 yıllık dibek ile son Hristiyanlara ait bin 300 yıllık depo küpü tespit edildi.

Önceki yıllarda ortaya çıkarılan hamamda sürdürülen çalışmalarda yaklaşık bin 700 yıllık caldarium adlı sıcak bölümün taban ve duvar ısıtma sistemleri belirlendi. Hypocaust adı verilen tabandan ısıtma sisteminin keşfiyle Roma hamamının çalışma biçimi daha net anlaşılıyor.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Davut Kaplan, çalışmaların Batı Hamamı giriş bölümünde devam ettiğini, apodyterium alanında sondaj yapılarak zemine ulaşıldığını belirtti. Kaplan, Apollon Smintheus Kutsal Alanı'nın mimarisinin pagan inancın yasaklanmasından sonra Hristiyanlar tarafından yeniden değerlendirildiğini, Geç Antik Çağ'a ait yeni bir yerleşim yerinin oluştuğunu söyledi.

İki haftalık kazıda Roma Hamamı üzerinde farklı Hristiyanlık dönemlerine ait iki tabaka saptandığını anlatan Kaplan, ilk Hristiyanların tabakasının doğrudan tarımla ilgili olduğunu ve dibeklerin bu tabakada bulunduğunu kaydetti. İlk Hristiyanların tarımla uğraşarak kilise inşa edip yaşadığını, bölgenin zaman zaman istilaya uğradığını ve 8-9. yüzyıllarda Hristiyanlığın zayıfladığı dönemler yaşandığını ifade etti.

Son Hristiyanlara ait bin 200-1300 yıllık depo küplerinin (pithos) temizlik çalışmalarına başlandığını belirten Kaplan, Romalıların hamamı yaygın şekilde kullandığını, Hristiyanların ise hamam alışkanlığının daha az yaygın olduğunu ve hamamların işlevini yitirdikten sonra bölgenin tarım ve hayvancılıkla uğraşan Hristiyan bir topluluğun yerleşim yerine dönüştüğünü söyledi.