Araç muayene hizmetlerinin özelleştirilmesinde teklif şartları belirlendi

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), araç muayene hizmetlerinin 2027-2047 yıllarını kapsayan 20 yıllık işletme hakkı devri ihalesini gerçekleştirdi. İhaleyi, 1 milyar 720 milyon dolarla en yüksek teklifi veren MOI Ortak Girişim Grubu kazandı. Bu grup, Türkiye’den Met-Gün İnşaat, İspanya’dan Itversia Gestion S.L, İsveç’ten Opus Group AB ve Arjantin’den VTV Norte SA firmalarından oluşuyor.

İYİ Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, ihaleyi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Çömez, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e yönelttiği soru önergesinde, ihaleyi kazanan konsorsiyumda yer alan VTV Norte firmasının, kendi ülkesinde rüşvet iddialarıyla yargılandığını vurgulayarak, bu durumun kamuoyunda ciddi şüpheler doğurduğuna dikkat çekti.

Çömez, Bakan Şimşek’e şu soruları yöneltti: “İhaleyi kazanan konsorsiyumun ortaklarından biri olan VTV Norte veya bağlı bulunduğu şirketler hakkında, başka ülkelerde devam eden yargı süreçleri ve yolsuzluk/rüşvet iddiaları konusunda ihale öncesinde bir inceleme yapılmış mıdır? Söz konusu şirket hakkında Arjantin’de iddia edilen rüşvet davası bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Araştırılmışsa elde edilen bulgular nelerdir? İhale şartnamesinde, konsorsiyum ortaklarının yolsuzluk, rüşvet, kamu ihalesine fesat karıştırma veya benzeri suçlarla ilgili soruşturma ve davalarına ilişkin herhangi bir yeterlilik kriteri bulunmakta mıdır?”

Bakan Şimşek, araç muayene hizmetlerinin rekabetin desteklenmesi ve farklı yatırımcıların devralması amacıyla 1. Bölge ve 2. Bölge olarak iki ayrı bölge halinde ihaleye çıkarıldığını belirtti. Şimşek, mevcut uygulamada bu hizmetlerin tek bir ana işletici tarafından yürütüldüğünü, ancak 44 alt işletici aracılığıyla sunulduğunu ifade etti. Ayrıca, araç muayene hizmetlerine ilişkin ücret tarifelerinin kamu otoritesi tarafından belirlendiğini ve işletici veya alt işleticilerin belirlenen ücretler üzerinde indirim veya artırım yapmasının hukuken mümkün olmadığını kaydetti. Belirtilen ücretlerin her takvim yılı başında güncellendiği, Cumhurbaşkanı’nın da bu ücretleri her beş yılda bir yüzde 20’ye kadar artırma veya azaltma yetkisine sahip olduğunu aktardı.

İhale şartnamesinde, yabancı yatırımcıların yalnızca yerli ortaklarla birlikte ortak girişim grubu içinde yer alarak ihaleye teklif verebileceği hükmü yer aldı. Ayrıca, imtiyaz hakkını devralacak şirketin sermayesinin en az yüzde 51’inin yerli gerçek veya tüzel kişiye ait olması zorunlu tutuldu. Şimşek, ihale şartnamesinde ihale sürecine katılamayacak kişi veya kurumların düzenlendiğine dikkat çekerek, “Bu çerçevede tüm teklif sahiplerinden OECD Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi kapsamında taahhütname alınmıştır. Ayrıca, araç muayene hizmetlerini sunacak işletici şirketin, imtiyaz sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesini engelleyebilecek herhangi bir yasal veya mevzuat hükmüne aykırı davranışta bulunmadığına dair beyan ve taahhütler alınmıştır.” dedi.

Yanıtında, araç muayene hizmetlerine dair hazırlanan sözleşmenin imtiyaz sözleşmesi niteliğinde olduğunu, tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olmadığı bu sözleşmelerde kamu yararının öncelikli olduğunu belirtti. Ayrıca, bu tür sözleşmelerde idare lehine üstün denetim ve yaptırım yetkilerinin öngörüldüğünü söyledi. Sözleşme taslaklarının Danıştay tarafından incelendiği ve uygun görüş verildiği de ifade edildi.