Arktik'te narval dişli mors kafatası bulundu

Arktik Yüzen Üniversite bilimsel ve eğitsel seferinin katılımcıları, Franz Josef Land Takımadaları'na bağlı Prince George Land adasında yetişkin bir mors kafatası ortaya çıkardı. Kafatasına bir narval dişinin kırık parçasının saplandığı belirlendi. Seferin lideri Alexander Saburov, bu olağandışı bulgunun detaylarını paylaştı. Dişin morsun burun deliğinden içeri girerek göz çukuruna kadar ulaştığı tespit edildi. Bilim insanları, kalıntılar üzerinde yaptıkları incelemeler sonucunda hayvanın kafasındaki bu yabancı cisimle bir yıldan uzun süre yaşadığını bildirdi.

Sefer lideri Saburov bulguyla ilgili olarak, "Seferin eşsiz keşfi, Prince George Land adasında içine narval dişi saplanmış yetişkin bir mors kafatası bulmamızla gerçekleşti" dedi. Seferin zoologlarına göre bu durum, mors ile narvalin karşılaştığını ve narvalin dişi ya da dişinin bir parçasının morsun burun deliğine girdiğini gösteriyor. Bu olay morsun ölümünden çok önce yaşandı ve hayvan bu dişle uzun yıllar yaşadı. Dişin kafatasına ve kemik dokusuna çok sıkı bir şekilde gömülü olması, çıkarılamaması ve hatta oynatılamaması da bunu kanıtlıyor. Diş neredeyse morsun göz çukuruna ulaşmış olmasına rağmen, hayvanın olabildiğince güvenli bir şekilde yaşamını sürdürdüğü anlaşılıyor.

Araştırmacılar kafatasını kıyı şeridinden birkaç düzine metre uzakta buldu. Üzerinde hâlâ yumuşak doku kalıntıları bulunması, morsun yakın bir zamanda öldüğünü gösteriyor. İskeletin diğer parçalarının da birkaç düzine metre ötede yer alması, bir kutup ayısının kafatası sudan uzak bir noktaya sürüklemiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Bilimsel literatürde bu iki deniz memelisi olan mors ve narvalin herhangi bir şekilde etkileşime girdiğine, hatta birbirleriyle çatıştığına dair daha önce kayıt geçmedi. Her iki türün kısmen aynı besin kaynaklarını paylaştığı biliniyor. Sefer lideri bu durumu, "Bu çok ilginç bir bulgu, daha önce benzer bir şeyle karşılaşmadık" sözleriyle değerlendirdi.

Elde edilen bu özel bulgu, Franz Josef Land Takımadaları'nın sınırları içinde yer aldığı Rus Arktik Milli Parkı'nda muhafaza edilecek.

Deniz teklesi olarak da bilinen ve nadir bir cetacean türü olan narval (Monodon monoceros), erkeklerinde bulunan karakteristik dişiyle tanınıyor. Bu diş aslında bir kesici diş niteliği taşıyor. Narval, Atlantik morsu (Odobenus rosmarus rosmarus) ile birlikte Rusya Federasyonu'nun Kırmızı Veri Kitabı'nda yer alıyor. Her iki tür de Franz Josef Land Takımadaları'nın sularında yaşam sürüyor.

Arktik Yüzen Üniversite bilimsel ve eğitsel seferinin 20. seyrüseferi, 1 Temmuz - 22 Temmuz 2026 tarihleri arasında Professor Molchanov araştırma gemisi bünyesinde gerçekleştirildi. Seferin organizasyonunu Lomonosov Kuzey Arktik Federal Üniversitesi ile Hidrometeoroloji ve Çevresel İzleme Kuzey Dairesi üstlendi. Projenin resmi sponsorları ve ortakları arasında Rusya Federasyonu Bilim ve Yüksek Eğitim Bakanlığı, Rus Coğrafya Topluluğu, genel sponsor VTB, Norilsk Nickel Şirketi ve Moskova Fizik ve Teknoloji Enstitüsü bünyesindeki Yüzen Üniversite Koordinasyon Merkezi yer alıyor.