Avustralya'da LGBTQ+ eski askerler için resmi özür çağrısı

Avustralya Savunma Kuvvetleri içerisinde geçmişte cinsel yönelimleri nedeniyle ayrımcılığa uğrayan LGBTQ+ eski askerler ve görevli personeller için ulusal düzeyde bir özür ilan edilmesi istendi. Federal hükümete sunulan tavsiye raporu bu yöndeki adımların atılmasını öngörüyor.

Biseksüel olduğu gerekçesiyle 1989 yılında ordudan uzaklaştırılan ve GLBTI Rights in Ageing kurumunun başkanlığını yürüten David Gibson, başbakanın bir an önce bu özrü dilemesi gerektiğini belirtti.

1980'li yıllarda lise eğitimin ardından orduya katılan ve Townsville'deki üsse atanan Gibson, ordunun o dönemde eşcinsel üyeleri ortaya çıkarmak için cadı avı yürüttüğünü ifade etti. Savunma politikaları o dönem eşcinsellerin görev yapmasına izin vermiyordu.

Ordu yetkililerinin kendi cinsel yönelimini nasıl öğrendiğini hâlâ bilmeyen Gibson, askeri polis tarafından uzun süreli sorgulamalara maruz kaldığını ve tüm sistem tarafından yüzüstü bırakıldığını hissettiğini dile getirdi.

Sorgulamanın bitmesini istediği için ilk başta kimliğini itiraf ettiğini söyleyen Gibson, bu adımla her şeyin sona ereceğini düşündüğünü ancak sorgunun başka bir boyuta evrildiğini aktardı. Kendisinden başka isimler vermesinin istendiğini ve süreç boyunca baskı altında kalıp isimler uydurduğunu anlattı.

Victoria eyaletindeki başka bir askeri üsse gönderilen ve subaylarla konuşması yasaklanan Gibson, izole bir ofiste çalışmaya zorlandı ve 1989'da ordudan çıkarıldı.

O dönem eşcinselliğin suç sayılmasına rağmen ordunun 1970 ve 80'lerde cezai işlemler yerine çoğunlukla idari süreçleri tercih ettiğini belirten Gibson, kurumun olumsuz kamuoyundan kaçınmak ve askeri adalet sisteminin sağladığı hakları vermek istemediğini ifade etti.

Savunma ve veteriner intiharlarıyla ilgili kraliyet komisyonuna ifade veren Gibson, askeri kariyeri sırasında ve sonrasında uzun yıllar utanç duyduğunu, bu travmatik sürecin kendisini derin bir depresyona sürüklediğini vurguladı.

İnsanlara karşı uygulanan muamelenin utanç verici olduğunu belirten Gibson, kendi hikayesinin münferit olmadığını, başbakandan uzun süredir gecikmiş resmi bir özür beklediklerini yineledi.

Senato dış ilişkiler ve savunma komitesi, savunma ile veteriner intiharları hakkındaki kraliyet komisyonu sonrasında sunulan yeni tasarıyı ele aldı. Bu tasarı, ruh sağlığı sorunlarına yaklaşımı modernize etmeyi ve askeri disiplin sistemindeki adalet mekanizmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.

Tasarı ayrıca geçmişteki hizmet suçlarının ortadan kaldırılması için yeni yetkiler tanıyor. 1990 yılına kadar Avustralya Savunma Kuvvetleri, eşcinsel bireylerin görev yapmasını yasaklayan politikalar uygulamış, rıza dışı veya rızaya dayalı aynı cinsiyet arasındaki ilişkiler nedeniyle ordudan ihraç ve mahkûmiyetler yaşanmıştı.

Cuma günü yayımlanan komite raporunda, LGBTQ+ bireylere yönelik diğer ayrımcılık biçimlerinin de ele alınması gerektiği vurgulandı. Raporda, Albanese hükümetinin taslak tasarının ötesine geçerek uzun süredir beklenen hak tanıma adımlarını atması önerildi.

Rapor, savunma bünyesindeki geçmişe dayalı ayrımcı idari politikalardan zarar gören mağdurlar için onarıcı sonuçlar doğuracak adımlar atılmasını, cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği nedeniyle hedef alınan kişilerin durumunun düzeltilmesini talep ediyor.

Söz konusu politikalar arasında idari ihraçlar, zorla istifalar, güvenlik soruşturması izinlerinin iptali ve diğer personel tasarrufları yer alıyor.

Tavsiyeler arasında, etkilenen eski askerlerin askeri sicillerinde yer alan resmi işlemlerin ayrımcılık kaynaklı olduğunun belirtilmesi için şerh düşülmesi de bulunuyor. Bu davranışların günümüz Avustralya yasalarına göre suç teşkil etmeyeceği ve çağdaş savunma politikalarını ihlal etmeyeceği kaydediliyor.

Raporda, savunma bakanlığının ayrımcı politikalardan zarar gören personel ve veterinerlere onurlu hizmet belgesi sunması ve federal hükümetin resmi özür yayımlaması gerektiği ifade ediliyor.

Yerli Avustralyalıların Çalınmış Kuşakları ile çocuk cinsel istismarı mağdurlarına yönelik tarihi özürlere benzer şekilde bu açıklama, LGBTQ+ personelin ve veterinerlerin askeri hizmetleri sırasında yaşadıkları zararları tescil edecek.

Komiteye sunum yapan GLBTI Rights in Ageing gibi kuruluşlar da yaşlı LGBTQ+ Avustralyalıların hakları, refahı ve toplumsal katılımı doğrultusunda ulusal bir özür çağrısında bulundu.

Komiteye tanık olarak katılanlar, mahkûmiyetlerin ortadan kaldırılmasına yönelik yeni yetkilerin, eski yasaların ayrımcı niteliğini ve çağdaş Avustralya değerleriyle çeliştiğini kabul etmek adına uygun olduğunu, bu durumun veterinerler ile ailelerinde açtığı kalıcı yaraları sarmaya yardımcı olacağını belirtti.

Savunma ortak destek hizmetleri birimi başkanı Hava Tümgeneral Lara Gunn, geçmişteki idari süreçlerle ilgili ek önlemlerin değerlendirildiğini komiteye aktardı.

Komite başkanı ve İşçi Partisi Senatörü Raff Ciccone, modern Avustralya Savunma Kuvvetleri'nin geçmişin hatalarından ders çıkarması gerektiğini kaydetti.

Birçok LGBTIQA+ personelin cinsel yönelim veya cinsiyet kimlikleri nedeniyle ayrımcılığa uğramalarına rağmen ülkeye üstün bir sadakatle hizmet ettiğini belirten Ciccone, ülkeye hizmet eden herkesin kimliğine göre değil yeteneğine ve yaptığı göreve göre değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.