Balıkesir'in kamu mirası ilk kez bilimsel olarak incelendi
Balıkesir'in Geç Osmanlı Dönemi kamu yapıları, ilk kez bütüncül ve bilimsel bir doktora teziyle incelenerek kayıt altına alındı.
Balıkesir Üniversitesi Ayvalık Meslek Yüksekokulu Mimarlık ve Şehir Planlama Bölümü'nde görev yapan Koruma ve Restorasyon Uzmanı Yüksek Mimar Dr. Öğr. Gör. E. Gülşah Yetgin Gözüaçık, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı bünyesinde yürüttüğü doktora çalışmalarını başarıyla tamamladı.
"19. Yüzyıl-20. Yüzyıl Başına Tarihlenen Balıkesir Karesi Sancağı Kamu Yapılarının Mimari Analizi ve Miras Değerleri Üzerinden Öneri Koruma Yaklaşımı" adını taşıyan bu araştırma, kentin Geç Osmanlı Dönemi'ne ait kamu binalarını bölgesel ve bütüncül bir perspektifle inceleyen ilk kapsamlı akademik çalışma niteliğini taşıyor.
Uzun yıllar süren saha araştırmaları, arşiv taramaları ve belgeleme çalışmaları sonucunda ortaya konan tezde, Karesi Sancağı döneminden bugüne kalmayı başaran kamusal binaların mimari yapıları, tarihsel süreçleri ve kültürel miras özellikleri derinlemesine ele alındı.
Elde edilen araştırma sonuçları, Balıkesir'in bilindiğinden çok daha zengin bir kamu yapısı potansiyeline sahip olduğunu gözler önüne serdi. Projede, günümüzde terk edilmiş, atıl duruma gelmiş veya işlevini yitirmiş birçok yapı yeniden tespit edilerek kayıt altına alındı. Bu binaların sadece mimari açıdan değil, dönemin idari yapısını, inşa yöntemlerini, tercih edilen malzemeleri, sosyal hayatı ve kültürel zenginliği anlatan kıymetli birer belge olduğu vurgulandı.
Dr. Öğr. Gör. E. Gülşah Yetgin Gözüaçık, tarihi eserlerin korunmasında binaların yalnızca fiziksel hallerine bakmanın yetersiz kalacağını ifade ederek, yapıların barındırdığı tarihsel, mimari, sosyal ve kültürel değerler ile maruz kaldıkları tehlikelerin bir bütün olarak incelenmesi gerektiğini belirtti. Bu kapsamda tez çalışmasında, hangi binaların öncelikli olarak koruma altına alınması gerektiğini saptayan bilimsel bir değerlendirme modeli de oluşturuldu.
Araştırmada ayrıca, boş kalan ve zamanla unutulan kamu binalarının uygun işlevler kazandırılarak muhafaza edilmesi ve kent kültürüne entegre edilmesi yönünde çeşitli çözüm yolları sunuldu. Böylece bu çalışma, sadece kültürel mirasın kayıt altına alınmasını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda kalıcı koruma stratejileri için de bilimsel bir zemin oluşturuyor.
Balıkesir'in kamusal mimari mirasını ilk defa il genelini kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alan bu akademik çalışmanın, ileride yapılacak koruma, restorasyon ve imar faaliyetlerine rehberlik etmesi bekleniyor. Araştırmanın, kentin tarihi kimliğinin muhafaza edilmesine, unutulan yapıların tekrar hatırlanmasına ve kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasına mühim katkılar sunması hedefleniyor.
