Bosna safari katliamı yargıya taşındı, Vucic'in adı geçti

1990'lı yıllardaki Saraybosna Kuşatması sırasında meydana gelen olaylar, İngiliz medyasının yeniden gündeme getirmesiyle bir kez daha tartışma konusu oldu. İtalya ve Avusturya'da yapılan soruşturmalar, zengin Batılı turistlerin Boşnak sivilleri hedef almak için 300 bin sterline kadar para ödediğine dair iddiaları ortaya koyuyor. Times gazetesinin aktardıklarına göre, Srebrenitsa Soykırımı süresince Sırp güçlerinin kontrolündeki bölgelerde korkunç bir sektör oluşmuştu. İtalyan gazeteci Ezio Gavazzeni’nin araştırmaları ve savcılık dosyalarına dayanarak, İngiltere, Almanya ve İtalya gibi ülkelerden gelen zengin Batılılar, Bosnalı Sırplara yüz binlerce sterlin ödeyerek sivillere ateş etti. Bu karanlık olaylar üzerine İtalyan ve Avusturyalı savcılar harekete geçirildi. İtalya'daki soruşturmalarda iş adamları ve eski siyasetçilerin de aralarında bulunduğu şüphelilerin ifadelerine başvurulurken, o döneme ait askeri malzemeler ve fotoğraflar bulundu. Avusturya'nın Krems kentinde de benzer gezileri düzenleyen kişiler hakkında adli işlemler başlatıldı. Eurojust bünyesinde altı ülkenin temsilcileri Lahey'de delil paylaşımında bulundu, ancak olayın hukuki ve siyasi boyutu karmaşık bir yapıda kalıyor. Saraybosna’da kuşatma sırasında 1.600’den fazla çocuğun hayatını kaybettiği belirtilirken, kurban yakınları adalet arayışını sürdürüyor. Turistlerin ideolojik nedenlerle mi yoksa eğlence amacıyla mı bu saldırılara katıldığını öğrenmek istiyorlar. İtalyan gazeteci Ezio Gavazzeni’nin “I Cecchini del Weekend” (Hafta Sonu Keskin Nişancıları) adlı kitabında belirtilen iddialara göre, yaklaşık 400-500 Batılı turist, Bosnalı Sırplara 300 bin sterline varan ödemeler yaparak cephe hattındaki mevzilerden sivillere ateş etti. Bu arada, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in de bu organizasyonlarla bağlantılı olduğu öne sürüldü. Vucic, suçlamaları şiddetle reddetti. İngiltere-Batı Balkanlar İş Forumu'nda yaptığı konuşmada, “Kimseyi öldürmedim, yaralamadım ya da benzeri bir şey yapmadım” dedi. Savaş döneminde gazeteci olarak bulunduğu zaman diliminde ortaya atılan iddiaları yalanladı. Katliam organizasyonunda kurbanların durumu ve yaşı göz önünde bulundurularak kiralık cinayet tarifeleri belirlendi. Yaşlı kişilerin vurulması için 60 bin Alman Markı (yaklaşık 50 bin Sterlin) istenirken, hamile kadınlar ve çocukların hedef alınmasında bu tutar 120 bin Alman Markı’na kadar çıkıyordu. Zengin Avrupalı turistlerin, öldürdükleri kişiler için ödeme yaptığı bu olaylar, Balkanlar’daki savaş suçları tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak adli soruşturmaların konusu olmaya devam ediyor. İddialar, ilk kez 30 Mart 1995’te İtalyan Corriere della Sera gazetesinde yayımlanmış, daha sonra Bosna’nın Oslobodenje gazetesi konuyu manşete taşımıştı. Ancak Temmuz 1995’te Srebrenitsa Soykırımı’nın gölgesinde kalan dosya, 2022 yılında Slovenyalı yönetmen Miran Zupanic’in “Saraybosna Safari” adlı belgeseliyle yeniden gündeme geldi. Belgeselde bir eski istihbarat görevlisi, Batı Avrupalı zenginlerin Grbavica bölgesindeki mevzilere getirilerek sivillere ateş ettirildiğini bizzat gördüğünü ifade etti. İtalyan savcıların başlattığı soruşturmanın önemli isimlerinden biri olan Bosnalı Sırp eski milis lideri Slavko Aleksic, son zamanlarda ani bir şekilde öldü. Ölümünün zamanlaması, soruşturmayı takip edenler arasında şüphe uyandırdı. Aleksic’in, keskin nişancı noktaları ve organizasyonu hakkında önemli bilgilere sahip olduğu belirtiliyor. Sırp hukukçu Cedomir Stojkovic, Aleksic’in hem kimin ateş ettiğini hem de bu işi kimin organize ettiğini bildiğini ifade etti. Vucic, Saraybosna’daki “insan safarisi” keskin nişancı gezileriyle ilgili iddiaları reddetse de, Aleksic’in ölümü ardından bu savunma daha fazla sorgulanmaya başlandı. Aleksic, ölümünden kısa bir süre önce Sırp televizyonuna verdiği bir röportajda Vucic’i aklamaya çalışmış, ardından Belgrad’da askeri hastaneye kaldırılmıştı. Bu durum, Sırp güvenlik ve istihbarat birimlerinin rolü hakkında soru işaretlerini artırdı. Stojkovic, Aleksic’in ölümü ile Sırp istihbaratının bağlantılı olabileceğini düşündüğünü belirtti.