Brent petrolde yüzde 20 prim: Asıl zirve henüz görülmedi
Orta Doğu'daki gerilim ve ateşkesin rafa kalkmasıyla Brent petrol Temmuz ayını yüzde 20'den fazla primle kapattı. Enerji uzmanları asıl zirvenin henüz görülmediğini belirtiyor.
ABD ile İran arasındaki ateşkes görüşmelerinin sonuçsuz kalmasıyla birlikte petrol piyasalarındaki yukarı yönlü hareket hız kesmeden devam ediyor. Brent Petrol, haftalık bazda yüzde 4'ün üzerinde gerileme kaydetse de Temmuz ayını yüzde 20'yi aşan bir primle tamamladı. Bu oran, çatışmaların başladığı Mart ayından bu yana en yüksek aylık artış olarak kayıtlara geçti. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan enerji uzmanları, petrolde asıl zirvenin henüz görülmediği konusunda piyasaları uyardı.
Orta Doğu hattında tırmanan tansiyon, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkilemeyi sürdürüyor. ABD ve İran güçleri arasında yaşanan çatışmaların şiddetlenmesiyle birlikte Brent Petrol ve ABD Ham Petrolü (WTI), krizin başlangıcından bu yana en yüksek ikinci aylık kapanış rakamına ulaştı.
Bölgede yaşanan gelişmeler, çatışma ortamının farklı ülkelere sıçrayabileceği kaygısını körüklerken küresel enerji piyasalarındaki risk iştahını da yukarı çekti. İran kaynaklı haberlere göre, İran ordusu Kuveyt sınırları içindeki Ahmed el-Cabir Hava Üssü'nü hedef aldı. Tahran yönetimi bir gün önce de Bahreyn'de bulunan Şeyh İsa Hava Üssü'ndeki ABD askeri tesislerinin vurulduğunu öne sürmüştü. Yaşanan bu askeri hareketlilik, hafta başında diplomatik çözüm ihtimaline dair umutları zayıflatırken petrol fiyatlarının da yüksek seviyelerde kalmasına yol açtı.
Piyasalardaki fiyat artışlarını bir ölçüde sınırlayan unsurlardan biri ise Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni bağlayan stratejik Babülmendep Boğazı'nın güvenliğini artırmak amacıyla hayata geçirdiği uluslararası girişim oldu. Riyad yönetimi; Türkiye, Pakistan, Mısır, Sudan ve Cibuti'nin de aralarında yer aldığı 14 ülkenin bu yeni güvenlik girişimine resmi düzeyde destek verdiğini duyurdu.
Derinleşen jeopolitik riskler neticesinde petrol fiyatları geçtiğimiz günlerde varil başına 80 dolar sınırının üzerinde seyretmeye devam etti. Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankeri sayısında kısmen bir canlanma yaşanması fiyatların 90 doların üzerine tırmanmasını şimdilik engellese de, hem Brent petrol hem de Batı Teksas (WTI) türü ham petrol temmuz ayında yaklaşık yüzde 20 oranında değer kazandı. Haftalık bazda ise yüzde 4'ün üzerinde bir kayıp yaşandı. Mart ayında yüzde 42,68'lik rekor bir aylık artış kaydeden petrol fiyatları, böylelikle savaşın patlak vermesinden bu yana en yüksek ikinci aylık kazancını elde etmiş oldu.
Piyasa analistleri, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat hacminin kriz öncesi dönemin oldukça gerisinde bulunduğuna dikkat çekerek, bölgeden gelebilecek her türlü yeni haber akışının petrol piyasalarında ani ve sert dalgalanmalara yol açabileceğini vurguluyor. Enerji ekonomisti Michael Lynch, petrol fiyatlarındaki yükseliş trendinin henüz bitmediğini ve asıl zirve noktasının ilerleyen süreçte test edilebileceğini dile getirdi.
Lynch'e göre, son dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatlarda gözlenen kısmi toparlanma fiyatların 90 doların üzerine çıkmasını şimdilik frenliyor; ancak arz cephesindeki belirsizlikler bütünüyle ortadan kalkmış değil. Bu durum, önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yeni zirveler test etmesi ihtimalini güçlü bir şekilde masada tutuyor.
Uzman isim, petrol fiyatlarında kalıcı bir rahatlama sağlanabilmesi için Hürmüz Boğazı'ndaki ham petrol akışının kriz öncesi seviyelere dönmesi gerektiğinin altını çiziyor. Tanker trafiğindeki olumlu gelişmelerin vadeli kontratlarda satış baskısı yarattığını belirten Lynch, mevcut toparlanma hareketinin fiyatları kalıcı olarak aşağı çekmek için yetersiz kaldığını değerlendirdi.
