Brezilya'da geliştirilen pet şişe aydınlatma yöntemi 30 ülkede uygulanıyor
Brezilya'da geliştirilen ve elektrik erişimi olmayan yerleşimler için sürdürülebilir bir çözüm sunan pet şişe aydınlatma yöntemi, dünya genelinde 30 farklı ülkede kullanılmakta.
Brezilya'daki elektrik krizinde ortaya çıkan aydınlatma yöntemi, elektrik enerjisi bulunmayan yerler için alternatif bir çözüm sunuyor. Bu yöntem, 2001 yılında tamirci Alfredo Mozer tarafından geliştirilmiştir. Şeffaf pet şişelerin su ve çamaşır suyuyla doldurulup çatıya yerleştirilmesi esasına dayanan sistem, içeriye gün ışığını yayarak yaklaşık 60 watt'lık bir ampul düzeyinde aydınlatma sağlar.
Mozer'in tasarımını temel alan 'Litro de Luz' adlı sivil toplum kuruluşu, yöntemi güncelleyerek farklı ülkelere taşıdı. Orijinal PET şişe yapısına PVC borular, küçük güneş panelleri, şarj edilebilir piller ve LED ampuller entegre edilmiştir. Bu sayede, gündüz depolanan enerji gece otomatik olarak aktarılan akıllı sokak lambaları ve taşınabilir fenerler üretilmiştir.
Bu model, dünya genelinde 30 farklı ülkede uygulanıyor. Brezilya Coğrafya ve İstatistik Enstitüsü (IBGE) verilerine göre, ülkede yaklaşık 450 bin kişi elektrik erişiminden yoksunken, kesintili erişim de eklendiğinde bu sayı 2 milyon kişiye kadar çıkmaktadır.
Sokak aydınlatmasının yetersizliği ise yaklaşık 6 milyon insanı doğrudan etkilemektedir. Kuruluş, proje kapsamında yerel halka eğitim veriyor. Bu proje, nehir kenarı yerleşimleri, yerli kabile alanları, kırsal bölgeler ve kent çeperlerindeki niteliksiz yerleşimlerde uygulanmaktadır.
Aydınlatma sistemlerinin devreye girmesiyle, geleneksel gaz lambalarının yarattığı duman ve hava kirliliği azalırken, akşam saatlerinde eğitim ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülmesine olanak tanınmaktadır. Proje metodolojisi çerçevesinde, sistemlerin kurulumu ve olası arızaların giderilmesi için yerel halka teknik eğitim verilmektedir.
Böylece mahalle sakinleri, kendi altyapılarını yönetebilme yeteneği kazanıyor. Kuruluş temsilcileri, yürüttükleri faaliyetlerin devlet altyapı yatırımlarının yerini almadığını, temel hizmetlerin ulaşmadığı yerlerde geçici ve tamamlayıcı bir işlev sağladığını belirtmektedir. Takip edilen projelerde, sivil toplum eliyle aydınlatılan bazı kırsal bölgelere zamanla kamu kurumları tarafından resmi elektrik şebekesinin ulaştırıldığı gözlemlenmiştir.
