Buterin, Ethereum için yeni yol haritası taslağını tanıttı
Ethereum'un yeni taslağı, kuantum bilgisayar tehditlerine karşı güvenliği artırmayı ve kullanıcı gizliliğini ön plana çıkarmayı hedefliyor.
Yeni yol haritası taslağı, Ethereum'un kuantum bilgisayar tehditlerine karşı dayanıklı olmasını, kullanıcı gizliliğini güçlendirmeyi ve kod doğrulamasında yapay zeka araçlarından faydalanmayı amaçlıyor. Taslak, bazı eski teknik yaklaşımların terk edilmesini de öngörüyor. Buterin, pazartesi günü sosyal medya üzerinden eski yol haritasıyla yeni planı 2029'a kadar karşılaştırdı.
Buterin, Strawmap'in katı bir takvimden ziyade sürekli güncellenen bir taslak olduğunu vurguladı. Planın hedeflerini şu şekilde özetledi: "Ethereum kuantum güvenli olacak. Ethereum, kullanıcıların gizliliğini önceliklendirecek. Ethereum güvenli ve sansüre dirençli olacak. Ethereum tüm bunları sağlarken yüksek performanslı ve ölçeklenebilir kalacak. Ve Ethereum yalın olacak."
Kuantum Tehdidine Karşı Yeni Savunma
Yeni taslak, güçlü kuantum bilgisayarların oluşturabileceği risklere karşı güvenlik önlemlerini genişletiyor. Taslakta, kuantum sonrası bir açık anahtar kaydı ve kuantuma dayanıklı işlemler öneriliyor. Buterin, yol haritasının "kuantum sonrası bağlamda agresif ölçeklendirme" hedefini de kapsadığını belirtti.
Bu doğrultuda hafif LeanSPHINCS imzaları ve yeni kriptografik çerçeveler plana dahil ediliyor. Ancak bu geçiş bazı zorlu tercihleri de beraberinde getiriyor. Yıllardır geliştirilen Verkle ağaçları yeni taslaktan çıkarıldı ve bunların yerine STARK ispatlarıyla verimli çalışacak biçimde tasarlanan Poseidon ikili ağaçları önerildi.
Buterin, önceki yol haritalarının yerleşik gizlilik araçlarından yoksun olduğunu kabul etti ve ağın artık "güçlü gizliliğe birinci sınıf bir önem" vermesi gerektiğini belirtti. Yeni taslak, gizliliği çekirdek bir gereksinim olarak ele alıyor. Bu amaçla, kullanıcı hareketlerini ve bakiyelerini gizleyen gizlilik havuzları ile işlem geçmişini açığa çıkarmadan değer aktarılmasını sağlayan "solucan deliği" mimarisinin protokole entegre edilmesi öneriliyor.
Plana ayrıca FOCIL adlı sansür direnci mekanizmasının unsurları da dahil edildi. FOCIL, Ethereum'un planlanan Hegota güncellemesinin öne çıkan bileşenlerinden biri olarak gösteriliyor. Bu araçlar birlikte, tamamen gizlenmiş transferlerin doğrudan ağın temel katmanında yapılabilmesini hedefliyor.
Yeni planda yapay zeka da önemli bir rol üstleniyor. Buterin, protokolün uçtan uca biçimsel doğrulamasında modern yapay zeka araçlarından kapsamlı biçimde yararlanmayı planlıyor. Yöneticiye göre, kod hacmi artık insanların tek başına doğrulayamayacağı kadar büyüdü.
Yeni taslak, Ethereum ekonomisine ilişkin değişiklikler de öneriyor. Taslakta gaz ve blob kapasitesine yönelik kısa ve uzun vadeli sözleşmeler yer alıyor. Bu model uygulanırsa, büyük uygulamalar ağ kapasitesini önceden sabit bir fiyattan satın alabilecek, kullanıcılar da ani ücret artışlarına karşı korunabilecek.
Buterin, bu fikrin 2023'te henüz var olmadığını belirtti. Taslakta ölçeklendirme yaklaşımı da değişiyor. Tüm Ethereum faaliyetini azami düzeyde ölçeklemek yerine, token transferleri ve hızlı takaslar gibi yoğun işlemler için özel mekanizmalar kurulması öneriliyor.
Bunun teknik temelini ise 2023'te olgunlaşmamış olan yinelemeli STARK ispatları ve yerel rollup'lar oluşturacak. Bu yol haritası taslağı, Ethereum Foundation'ın son dönemde geçirdiği yeniden yapılanmayla aynı döneme denk geldi. Kuruluş, haziranda çalışanlarının yaklaşık yüzde 20'sini çıkarmış ve sansür direnci, açık kaynak, gizlilik ve güvenlik hedefleri etrafında beş çekirdek kümeye göre yeniden örgütlenmişti.
Aynı dönemde, Ethereum'un gelişimini desteklemek için EthLabs ve kurumsal düzeyde gizlilik teknolojisi geliştirecek EthSystems gibi yeni kuruluşlar da faaliyete geçirilmişti.
