Çerçeve yasa düzenlemesi Meclis gündemine geliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) "açılım süreci"nin önemli maddelerinden biri olan "çerçeve yasa" için takvim değişikliği yapıldı. Edinilen bilgilere göre, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), yasayı Meclis tatil girmeden sunmayı, ancak tartışmaların yeni yasama yılı olan ekim ayında başlamasını planlıyordu. Parti yönetimi, bu süreçte silah bırakma durumunun kalıcı olup olmadığını gözlemlemek istiyordu. Ancak Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve Demokratik Emek Partisi’nin (DEM) itirazları nedeniyle bu plan değişti. Her iki parti de düzenlemenin ertelenmesine karşı çıktı. DEM Parti’nin ikna edilememesi ve MHP'nin sürecin hızlandırılması yönündeki isteği üzerine, AKP geri adım atarak çerçeve yasa hazırlıklarını hızlandırdı. Teklifin bu hafta TBMM Başkanlığı’na sunulması ve Meclis’in çalışma süresi uzatılmadan, ağustos ayına sarkmadan Genel Kuruldan geçirilmesi hedefleniyor. AKP kulislerinde, teklifin mevcut takvim içinde yasalaştırılması için yoğun bir çalışma yürütüldüğü ifade ediliyor.

Öte yandan, teklifin TBMM Başkanlığı’na sunulmasının ardından Meclis tatil gelse bile Genel Kurul’da görüşülmemesi durumunda ağustos ayında yapılacak özel bir oturumla yasalaştırılabileceği yönünde iddialar var. Ancak parti kaynakları, böyle bir hazırlığın bulunmadığını belirtiyor ve hedeflerinin teklifi Meclis tatile girmeden Genel Kurul’dan geçirmek olduğunu vurguluyor. Söz konusu iddiaların, yasa görüşmelerinin uzaması durumunda ancak “B planı” olarak devreye sokulabileceği, bunun da düşük bir ihtimal olduğu ifade ediliyor.

Edinilen bilgilere göre hazırlanan taslakta, DEM Parti’nin uzun süredir dile getirdiği taleplerin büyük çoğunluğuna yer verilmedi. DEM Parti heyeti, taslak hazırlıkları hızlanmadan önce AKP Genel Başkanvekili Efkan Ala ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüşmeler gerçekleştirmişti. Heyet, önceki gün İmralı Adası'na giderek terör örgütü PKK'nın elebaşı Abdullah Öcalan ile yaklaşık beş saat süren bir görüşme yaptı. Görüşmenin ardından DEM Parti Eş Genel Başkan Yardımcısı Gülistan Kılıç Koçyiğit, bir televizyon kanalında yaptığı açıklamada, hazırlanan taslak metne ilişkin hâlâ bilgi sahibi olmadıklarını belirtti. Aynı saatlerde, PKK temsilcilerinin yaptığı bir röportajda, Öcalan’ın fiziki özgürlüğünü içermeyen hiçbir çerçeve yasanın kabul edilmeyeceği yönünde ifadeler yer aldı. Koçyiğit de benzer bir yaklaşım sergileyerek, “Bu konunun muhatabı biz değiliz; silah bırakanlar ve Abdullah Öcalan'dır. Silah bırakanların iradesi olmadan çerçeve yasa olmaz.” değerlendirmesinde bulundu.

AKP kaynakları ise Öcalan’a ilişkin herhangi bir düzenlemeye kapıyı kapatıyor. Kulislerde konuşulan bilgilere göre, çerçeve yasada Öcalan’ın hukuki statüsünü değiştirecek ya da fiziki özgürlüğüne ilişkin herhangi bir madde yer almayacak. Bunun yerine, suça doğrudan karışmamış terör örgütü mensuplarına yönelik etkin pişmanlık mekanizmasının çerçeve yasa içerisinde yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Mevcut mevzuatta etkin pişmanlık hükümleri bulunmasına karşın, bugüne dek terör örgütü üyelerinin pişmanlık beyanında bulunmaması nedeniyle bu mekanizma fiilen işletilemedi. Yeni düzenlemeyle bu sürecin yasal çerçevesinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Taslakta yer alan bir diğer başlık ise Kandil’de bulunan örgüt mensuplarına ilişkin. Buna göre bu kişilerin üçüncü ülkelerde yaşamalarına imkân tanınması, ancak Türkiye’ye girişlerinin yasaklı kalması öngörülüyor.

AKP kulislerinde hazırlanan metin, kapsamlı bir çözüm paketi yerine sürecin ilk hukuki adımı olarak değerlendiriliyor. Parti yönetimi, düzenlemenin temel amacının devletin sürece ilişkin ilk adımını atmak olduğunu ifade ediyor. AKP kaynaklarına göre yasa çıktıktan sonra silah bırakma süreci sahada yakından takip edilecek. Sürecin sorunsuz ilerlemesi ve silah bırakmanın kalıcı hale gelmesi durumunda ilerleyen dönemde yeni yasal düzenlemeler gündeme gelebilecek. AKP’nin yaklaşımı, önce sınırlı kapsamlı çerçeve yasasının çıkarılması, ardından sahadaki gelişmelere göre yeni adımların değerlendirilmesi yönünde. Parti kaynakları, teklifin içeriğinin de bu nedenle bilinçli olarak dar tutulduğunu belirtiyor. Kurmaylar, kamuoyunda “genel af” ya da “Öcalan pazarlığı” algısı oluşturabilecek hiçbir düzenlemeye yer vermemeye özen gösterildiğini ifade ediyor. AKP yönetimi, toplumda infial yaratacak bir düzenleme bulunmadığını, temel hedefin “devlet adımı attı” mesajını vermek ve süreci hukuki zemine taşımak olduğunu dile getiriyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da çerçeve yasa hazırlıkları kapsamında siyasi partilerle görüşme trafiğine başladı. Kurtulmuş, MHP, DEM Parti ve Yeni Yol Partisi temsilcileriyle ve CHP’nin mahkeme kararıyla genel başkanlık koltuğuna yeniden oturan Kemal Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Kurtulmuş’u kapıda karşıladı. Basına kapalı gerçekleşen görüşme yaklaşık 45 dakika sürdü. Görüşmenin ardından Bahçeli, Kurtulmuş’u uğurlarken, görüşmeye ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadı. Kurtulmuş, daha sonra DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan’ı Meclis’teki makamında ziyaret etti. Kurtulmuş’u koridorda karşılayan DEM Parti Grup Başkan Vekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit ile Sezai Temelli kapıya kadar eşlik etti. Hatimoğulları ve Bakırhan Kurtulmuş’u kapıda karşıladı. Basına kapalı gerçekleşen görüşme yaklaşık 45 dakika sürdü.

DEM Parti, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yapılan görüşmeye ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, “Sayın Numan Kurtulmuş’la yaptığımız görüşmede, yasanın bir kök yasa niteliğine sahip olması ve Kürt meselesinin demokratik çözümü ile Türkiye'nin demokratikleşmesine zemin hazırlayacak nitelikte olması gerektiğini dile getirdik. Çerçeve yasada Abdullah Öcalan’ın statüsü ile özgür çalışma ve iletişim koşullarının sağlanmasının hayati önemini bir kez daha belirttik. Çerçeve yasanın kapsayıcı karakteriyle, Kürt meselesinin çözümünü çatışma ve şiddet zemininden hukuki ve siyasi zemine çekecek katkıyı sağlaması gerektiğini vurguladık. Yasayla ilgili tüm siyasi partilerin katkısının alınmasının hayati önemde olduğunu vurguladık.” denildi.

DEM’in ardından Yeni Yol Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen ile görüşen Kurtulmuş, son olarak CHP’nin mahkeme kararıyla genel başkanlık koltuğuna yeniden oturan Kemal Kılıçdaroğlu ile bir araya geldi. Kurtulmuş’un makamında gerçekleşen görüşme yaklaşık 1 saat sürdü. CHP’li bazı milletvekilleri Kılıçdaroğlu’nu girişte karşılarken, görüşme sonrası herhangi bir açıklama yapılmadı. Kurtulmuş’un CHP’nin seçilmiş lideri Özgür Özel ile görüşmemesi dikkat çekti.

Kurtulmuş, bugün de AKP ve İYİ Parti heyetleriyle görüşerek turu tamamlayacak. Görüşmelerin ardından teklifin son şeklinin verilerek TBMM Başkanlığı’na sunulması ve yasama sürecinin hızla işletilmesi planlanıyor. Meclis kulislerinde, çerçeve yasa konusunda yalnızca İYİ Parti’nin açık biçimde karşı duracağı, diğer siyasi partilerin ise farklı gerekçelerle de olsa sürecin ilerletilmesine sıcak baktığı değerlendiriliyor.