Çin'in eski Başbakanı Zhu Rongji 97 yaşında hayatını kaybetti

Çin’in eski Başbakanı Zhu Rongji, 97 yaşında yaşamını yitirdi. Çin devlet haber ajansı Xinhua, Zhu’nun 12 Ağustos Çarşamba günü Pekin’de hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini duyurdu. 1998-2003 yılları arasında Çin Başbakanı olarak görev yaptı. Zhu, ülkenin planlı ekonomiden daha piyasa odaklı bir ekonomik modele geçiş sürecinin en önemli aktörlerinden biri olarak kabul ediliyordu.

“Ekonomi çarı” ve sert yönetim tarzı nedeniyle “demir yumruklu başbakan” olarak anıldı. Zhu, 1990’lı yıllardan itibaren Çin’in ekonomi politikalarının şekillenmesinde belirleyici rol oynadı. Başbakan yardımcılığı ve başbakanlık yaptığı dönemde birçok alanda kapsamlı reformlar uyguladı. Vergi sisteminden bankacılığa, kamu işletmelerinden konut piyasasına kadar reformlar hayata geçirildi. Enflasyonun kontrol altına alınması öne çıkan adımlar arasında yer aldı. Verimsiz devlet işletmelerinin yeniden yapılandırılması da Zhu döneminde gerçekleştirildi.

Zhu’nun reformları ekonomik dönüşümü hızlandırdı. Bu hamleler önemli toplumsal sonuçlara da yol açtı. Verimsiz kamu işletmelerinin küçültülmesi sürecinde on milyonlarca çalışan işini kaybetti. Bu politikalar Zhu’ya hem Çin Komünist Partisi içinde hem de kamuoyunda sert eleştiriler yöneltilmesine neden oldu. Zhu Rongji’nin siyasi miraslarından biri Çin’in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü’ne katılması oldu. Bu üyelik, Çin ekonomisinin küresel ticaretle entegrasyonunu hızlandıran dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor.

1928 yılında Hunan eyaletinde doğdu. Zhu, Tsinghua Üniversitesi’nde elektrik mühendisliği eğitimi aldı. 1950’lerin sonunda ekonomi politikalarını eleştirmesi nedeniyle Çin Komünist Partisi’nden çıkarıldı.

Mao Zedong dönemindeki Kültür Devrimi sırasında siyasi tasfiyeye uğradı. Mao’nun ölümünün ardından yeniden siyasi hayata döndü. Zhu, 1988’de Şanghay Belediye Başkanı oldu.

1991’de başbakan yardımcılığına getirildi. Zhu, yedi yıl sonra başbakan oldu ve 2003’e kadar görevini sürdürdü. Zhu, doğrudan konuşmasıyla dikkat çekti. Yolsuzluğa karşı sert tutumu ve bürokrasiye yönelik eleştirileri de biliniyordu. Çin Komünist Partisi resmi bir anma yayımladı. Anmada, Zhu’nun planlı ekonomiden sosyalist piyasa ekonomisine geçiş yaptığı kritik dönemde önemli rol üstlendiği vurgulandı.