Çocuklara sosyal medya kısıtlamaları dünya çapında artıyor
Fransa, Avustralya ve Türkiye dahil birçok ülke 15-16 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getiriyor.
Fransa Parlamentosu 21 Temmuz'da 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayan yasa tasarısını kabul etti. Bu adım TikTok, Instagram ve Snapchat gibi uygulamaları çocuklara yasaklayan ilk Avrupa Birliği ülkesi konumuna getirdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yasağı görev süresinin temel reformlarından biri olarak açıkladı ve eylül ayına kadar uygulamaya sokacağını belirtti. Hükümet gerekçe olarak çocukların ruh sağlığını koruma ve bağımlılık yaratan tasarım özelliklerini azaltma gösterdi.
Araştırmalar algoritmaların çocukları siber zorbalık, zararlı içerik, uyku bozukluğu, kaygı ve depresyon riskiyle ilişkilendirdiğini ortaya koydu. Üniversite araştırmacıları daha sıkı önlemler çağrısında bulundu.
ABD'de 2023'te 40'tan fazla eyalet başsavcısı Meta'ya dava açtı. Dava Facebook ve Instagram'ın sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve bildirim gibi özellikleri kullanarak çocukları platformda tuttuğunu ve riskleri gizlediğini öne sürdü. Haziran 2026'da federal yargıç Meta'nın davayı düşürme talebini reddetti ve yargılamaya devam kararı verdi. Mahkeme ayrıca 13 yaş altı çocuklar için ebeveyn izni kurallarının ihlal iddialarını yargılama konusu yapabileceğine hükmetti.
Avustralya çocuklar için sosyal medya yaş sınırını ilk uygulayan ülke oldu. 2024'te kabul edilen yasayla 16 yaş altı çocukların belirli platformlarda hesap açması ve kullanması yasaklandı. Düzenleme 10 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi. Şirketlere sistematik ihlal durumunda 49,5 milyon Avustralya doları, yaklaşık 1,64 milyar TL para cezası öngörüldü. Mart raporuna göre yaklaşık 4,7 milyon yaş kısıtlamalı hesap kaldırıldı veya kapatıldı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen 13 Temmuz'da çocukları sömürücü algoritmalardan korumak için sosyal medya yasağı sözü verdi. Taahhüt bağımsız uzman kurulunun 13 yaş altı kısıtlama önerisi sonrası geldi.
Yunanistan 15 yaş altı çocukların Facebook, Instagram, TikTok ve Snapchat'e erişimini 1 Ocak 2027'den itibaren engellemeyi hedefliyor. Birleşik Krallık 16 yaş altı sosyal medya hizmetini 2026 sonundan önce parlamentoya getirmeyecek ve yeni önlemleri 2027 ilkbaharında yürürlüğe koymayı planlıyor.
Vietnam 16 yaş altı çocukların sosyal medyada içerik paylaşmasını, yorum yapmasını ve tepki vermesini engelleyecek kararnameyi kabul etmeye hazırlanıyor. Malezya'da 16 yaş altı için 1 Haziran 2026'da hesap açma ve tutma yasağı getirildi. Yaş sınırının altında tespit edilen kullanıcılara verilerini indirmek veya aktarmak için bir aylık süre tanındı.
Türkiye 1 Mayıs 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile 15 yaş altı çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasını yasakladı. Şirketlere yaş doğrulama dahil tedbir alma yükümlülüğü getirdi. 15-18 yaş grubu için ayrıştırılmış hizmetler, ebeveyn kontrol araçları ve kullanım süresi sınırlamaları öngörüldü. Hükümlerin 1 Kasım 2026'da uygulanması bekleniyor.
Düzenleme Kahramanmaraş'taki okul saldırısı sonrası sosyal medyada yayılan tehdit ve şiddet içerikleri ile Telegram'daki provokatif paylaşımların ardından geldi.
