Çoruh Havzası'nda üretilen Türk somonları dünya sofralarında

Kahramanmaraş'taki 6 Şubat depremlerinin ardından Rize'ye dönen Su Ürünleri Mühendisi Eray Şeker, Artvin'deki Deriner Barajı'nda yıllık 500 ton kapasiteli bir balık üretim tesisi kurdu. Bu tesiste üretilen somonların büyük bir kısmı yurt dışına ihraç ediliyor. Artvin, son yıllarda baraj göllerindeki kafes balıkçılığı yatırımları sayesinde somon üretiminde dikkat çeken iller arasında yer alıyor. Çoruh Havzası'nda kafeslerde yetiştirilen Türk somonları, hem diğer illere hem de dünyanın çeşitli ülkelerine gönderilmektedir. Deriner Barajı başta olmak üzere Artvin'deki baraj göllerinde her geçen yıl artan üretim, bu ili Türk somonu yetiştiriciliğinde önemli merkezlerden biri haline getiriyor. Kahramanmaraş'taki depremler sonrası eşiyle birlikte Rize'ye dönen Eray Şeker, Rize'nin yanı sıra Artvin'de de alabalık ve somon üretimini sürdürüyor. Tesislerinde üretilen somonların çoğu ise yurt dışına ihraç ediliyor. Deprem felaketinin hayatını tamamen değiştirdiğini ifade eden Şeker, "Gece büyük bir gürültüyle uyandık. O bir buçuk dakikanın insan hayatında ne kadar uzun bir süre olduğunu o gün anladık. Dışarı çıktığımızda adeta mahşeri yaşadık. Çocuklarımı alıp pijamalarımla arabaya bindim ve memleketim Rize'ye döndüm. Bir daha Kahramanmaraş'a dönmek içimden gelmedi," dedi. Su ürünleri mühendisliğini sevdiğini belirten Şeker, kuluçkahaneler, yetiştiricilik tesisleri ve paketleme tesislerinde görev yaptığını, balık hastalıkları uzmanı olduğunu ifade etti. Artvin'deki yatırım sürecinin devletin barajlarda yaptığı yer tahsisi kurasıyla başladığını belirten Şeker, "Firma olarak kuraya katıldık ve bize Deriner Barajı'nda yer çıktı. Depremden sonra buraya gelerek alabalık ve Türk somonu üretim tesisimizi kurduk. 2023 yılında tesisimizi kurduk. İlk hasadımızı 2024 yılında gerçekleştirdik. Deriner Barajı'ndaki ilk hasadı yapan firma da biz olduk. Şu anda üçüncü hasadımız devam ediyor," dedi. Şeker, "Baraj gölü üreticilere önemli avantajlar sunuyor. Denizde su sıcaklığı yükseldiğinde hasat zorunlu hale geliyor. Ancak baraj gölünde böyle bir zorunluluk yok. Balık istenilen büyüklüğe ulaştığında ve piyasa şartları uygun olduğunda yılın 12 ayı hasat yapabiliyoruz. Bu bizim için önemli bir avantaj. Çoruh Vadisi, Türk somonu yetiştiriciliği açısından elverişli şartlara sahip. En büyük sıkıntımız sarp arazi yapısı ve heyelan riski nedeniyle çalışma şartlarının zorluğu. Ancak üretim açısından bugüne kadar herhangi bir sorun yaşamadık. Türk somonunun büyük bölümü yurt dışına ihraç ediliyor ve sektör ülkemize önemli miktarda döviz kazandırıyor. En büyük hedefimiz Artvin'e bir işleme ve paketleme tesisi kazandırmak. Balığı Artvin'de üretiyoruz ancak başka illere gönderiliyor ve ihracat kayıtları orada yapılıyor. Oysa bu katma değerin Artvin'de kalmasını istiyoruz. Balığın buradan işlenip, doğrudan buradan ihraç edilmesi en büyük hedefimiz," açıklamasında bulundu. Eray Şeker, Türk somonunun sağlıklı bir protein kaynağı olduğunu vurgulayarak, "Türk somonu, içerdiği üç esansiyel aminoasit ve yüksek protein oranıyla insan sağlığı açısından önemli bir hayvansal protein kaynağıdır. Günümüzde kullandığımız teknoloji ve izlenebilir üretim sistemi sayesinde doğaya, insana ve balığa saygılı bir yetiştiricilik modeliyle üretim yapıyoruz. Kültür şartlarında yetiştirilen diğer hayvansal protein kaynaklarıyla kıyaslandığında içeriği en temiz protein kaynaklarından biri olan Türk somonu, bu özellikleri sayesinde yurt dışında da yoğun ilgi görüyor," ifadelerini kullandı.