Dünyanın petrolü Türkiye üzerinden akacak

Hürmüz Boğazı'ndaki kargo trafiği, ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilim nedeniyle durma noktasına geldi. Bu süreçte Iraklı petrol ihracatçıları, nisan ayında Suriye üzerinden bir petrol sevkiyatı denemesi başlattı. Irak'ın güneyindeki rafinerilerden Suriye'nin Banyas Limanı'na her gün 5 bin tanker petrol taşınıyor.

Başlangıçta bir deneme olarak görülen bu geçişler, Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi gereken petrol için alternatif bir yol haline geldi. Bu yeni rota, petrol fiyatlarının yükselmesini engelleyen önemli ticaret yollarından biri oldu. Ayrıca, hattın genişleyerek Türkiye'yi de kapsaması gündemde.

The Washington Post'un haberine göre, Devlet Başkanı Beşar Esad'ın ülkeyi terk etmesinin üzerinden 18 ay geçtikten sonra, Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara yönetimindeki Suriye, uluslararası yaptırımların kaldırılması ve Basra Körfezi'ndeki krizle birlikte kendisini enerji ve mal taşımacılığı için kara yolu koridoru olarak konumlandırıyor.

Bu adımı destekleyen ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "BU HARİKA!" yorumunu yaptı. DEV BORU HATTI İÇİN HAZIRLIK BAŞLADI Temmuz ayında Trump yönetimi, Irak'ın güneyindeki Basra'dan Banyas'a günde 2 milyon varil ham petrol taşıyacak yeni bir boru hattına destek verdi.

Beyaz Saray, Suriyeli ve Iraklı yetkililerle duyurulan projeye ilişkin Trump'ın özel temsilcisi Tom Barrack, bu adımın Hürmüz Boğazı'nı "önemsiz bir detay" haline getirmeye yardımcı olacağını belirtti. Yaklaşık 1.600 kilometre uzunluğundaki ve 5,7 milyar dolar değerindeki boru hattının inşasının en az iki buçuk yıl sürmesi bekleniyor.

Ancak deniz yoluyla yapılan taşımacılığa kesin bir çözüm olmayacağı vurgulandı. Boru hattını işleten Suriye Petrol Şirketi'nin (SPC) İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmed Kubbeci, Houston merkezli Chevron, Fransa'dan TotalEnergies ve Suriyeli ve Katar yatırımcıların yer aldığı konsorsiyum ile nihai sözleşmenin eylül ayında imzalanmasının beklendiğini ifade etti.

Kubbeci, boru hattının izlenmesi için İHA'lar ve gelişmiş gözetleme teknolojilerinin kullanılacağını, projenin ABD'den güvenlik desteği alacağını belirtti. Kubbeci, "Sonuçta bu bir Amerikan projesi. Her gün Irak’tan buraya hiçbir güvenlik olayı yaşanmadan 5 bin kamyon geliyor" dedi.

Ayrıca, hattın Katar'a uzatılması ve Katar'dan Banyas'a sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyacak başka bir boru hattı inşası için de görüşmeler yapıldığını aktardı. EN ÖNEMLİ SORUN, GÜVENLİK Uzmanlar, boru hattının İran destekli milislerin denetimindeki batı Irak'tan geçecek olması ve IŞİD hücrelerinin saldırıları nedeniyle önemli güvenlik riskleri taşıdığına dikkat çekiyor.

Alman Marshall Yardımı kurumu bünyesinde çalışan enerji uzmanı Gabriel Mitchell, bu duruma dikkat çekerek, "Her türlü boru hattı altyapısı için fiziksel güvenliğin sağlanması bir numaralı zorluk olacaktır. Bu, militan saldırılarına karşı hassas bir boru hattı olacak ancak 30 yıllık bir yatırım. Güvenliği kim garanti edecek? Sigorta kapsamını nasıl sağlayabilirsiniz?

Hürmüz Boğazı'nda savaş biterse ve uluslararası petrol şirketleri 'Boğaz açıldığına göre bu yatırımı yapmamıza gerek yok' diye düşünürse ne olacak?" ifadelerini kullandı.

Karam Shaar Danışmanlık bünyesinde görev yapan ekonomist Muhammed Ahmed, Kuveyt ve Bahreyn'in de Akdeniz üzerinden petrol ihraç etmek amacıyla bu hatta bağlanmak isteyebileceğini belirtti.

Suudi Arabistan'ın petrolü Kızıldeniz'e yönlendirdiğini ancak Yemen'deki Husi milislerinin burayı da tehdit ettiğini vurgulayan Ahmed, "İlk kez böyle bir kriz görüyoruz ve bence herkes için en hayati rota Kızıldeniz'den değil, Akdeniz'den geçmek olacaktır" dedi.

Suriye ayrıca, Avrupa'yı Kızıldeniz'e bağlayacak Osmanlı döneminden kalma Hicaz demir yolunun ihyası için Türkiye ve Suudi Arabistan ile, kara yolu taşımacılığı için de Irak ile anlaşmalar imzaladı.