Ekonomist Hakkı Hakan Yılmaz: Gıda harcamalarında reel düşüş yaşandı
ABD ile İran arasındaki savaş enerji ve gıda fiyatlarını vurdu. Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, vatandaşın sofrasından bir öğünün eksildiğini belirtti.
ABD ve İran arasındaki savaş enerji ile gıda fiyatlarını olumsuz etkiledi. Türkiye ekonomik krizin etkilerini enflasyon üstünde daha yoğun hissetti. Savaşın faturası dar gelirli vatandaşa çıktı.
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz konuyla ilgili değerlendirme yaptı. Yılmaz, “100 lira olan gıda harcamaları reel olarak 81 liraya düştü. Konut grubundaki artışın yüzde 40’ı aşması ile birlikte (barınma giderleri) bu gelişme hanelerin sofrasından bir öğünün azalması veya her öğünden birer kap yemeğin azalması anlamına geliyor” dedi.
Gıda harcamaları son bir yılda ortalama enflasyonun üstüne çıktı. Oran yüzde 37.8 düzeyinde artış gösterdi. Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz bu durumu vurguladı. Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü:
“Hanelerin geçimlik yaşam maliyetlerinin gelirlerinin üstünde artması özellikle yoksul hanelerde gıda harcamaları üstünde ayrıca baskı yaratmaktadır. Hanelerin harcamaları içinde gıda harcamalarının payı en yoksul kesimde 2022’de yüzde 36’lardan 2025’te yüzde 28’lere düştü. Konut grubu harcamaları ise aynı dönemde yüzde 29’lardan yüzde 38’lere yükseldi. 2026’da bunun gıda aleyhine artarak devam edeceğini, düşük kalan gelir artışları ve gıda enflasyonu üzerinden söyleyebiliriz.”
Sosyal Yardımlar Düştü
Bütçede yoksullara yönelik harcamalar kısıntıya uğradı. Hazine bu alandaki ödenekleri azalttı. Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz bu konuda açıklama yaptı. Yılmaz şunları kaydetti:
“Yoksullara yönelik sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki payının en düşük düzeye gerilediği yıl, yüzde 2.71 ile 2026 oldu. Enflasyonun özellikle yoksulları ve çocukları vurması 2026 yılında daha sert yaşanıyor.”
Maaşlar Eridi Vergi Arttı
Ortalama enflasyon yüzde 20 yerine yüzde 30'u aştı. Vergi dilimleri enflasyona göre düzeltilmedi. Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz bu durumu değerlendirdi. Yılmaz şu ifadeleri kullandı:
“Ortalama enflasyonun yüzde 20’ler yerine yüzde 30’ları aşması demek vergi dilimlerinin enflasyona göre düzeltilmediği bir yapıda çalışanların daha hızlı şekilde üst vergi dilimine girmeleri ve daha yüksek orandan vergi ödemek suretiyle gelirlerinin azalması anlamına geliyor.”
Yılmaz sözlerine şöyle devam etti:
“Savaş, bu yönüyle çalışan ve emeklilerin maaşlarında önemli bir erimeye sebep oldu. Enflasyondaki yaklaşık 5 puanlık artış en düşük ücrette 1,500 lira, ortalama ücrette 2,300 lira olmak üzere bir azalmaya sebep oldu.”
