Fedorov, savaşta seçim çağrısı yaptı, Putin'in seçim tarihini belirlemesine karşı çıktı

Eski Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, 18 Ağustos'ta Ukrayna'nın savaş devam ederken tam demokratik bir sürece geri dönmesi için bir yol bulması gerektiğini ifade etti. Fedorov, Rusya'nın Ukraynalıların hükümetlerini ne zaman seçebileceklerini belirlemesine izin verilmemesini savundu.

ABD'li ve Ukraynalı yetkililerin aktardığı bilgilere göre, son dönemde Ukrayna'nın savaş zamanı siyasi sistemine yönelik eleştirilerini artıran Mykhailo Fedorov'un önümüzdeki hafta gibi erken bir tarihte ABD'ye bir seyahat gerçekleştirmeyi değerlendirdiği belirtildi. Ziyaret kapsamında kiminle görüşeceği netlik kazanmazken, Fedorov'un Rus topraklarında konuşlandırılan balistik füze sistemlerine karşı Starlink terminallerinin potansiyel kullanımı konusunda SpaceX CEO'su Elon Musk ile yakın temasını sürdürdüğü ifade edildi. Konuya ilişkin yorum yapmayan Fedorov'un ofisinden bir açıklama gelmezken, Başkanlık ofisi ise bu tür planlardan haberdar olmadıklarını bildirdi.

Fedorov, yaptığı video açıklamasında, Ukrayna'nın uzun süreli savaş sırasında seçimleri düzenlemek için 'yasal, güvenli ve gerçekçi bir mekanizma' bulması gerektiğini belirtti. Askeri personel, yurtdışındaki Ukraynalılar ve cephe bölgelerinde yaşayanlar için oy kullanma haklarının sağlanması gerektiğini vurguladı.

Fedorov, 'Putin'in Ukraynalıların hükümetlerini seçme zamanını belirlemesine izin vermemeliyiz' dedi ve demokrasinin 'bugün için savaştığımız şeylerden biri' olduğunu ekledi. Fedorov, seçimlerin sadece oy kullanmak değil, vatandaşların iktidardakileri değerlendirme ve güven duyup duymadıklarına karar verme fırsatı sunduğunu savundu.

'Demokrasi, savaş zamanı lüks değildir. Bugün için savaştığımız şeylerden biridir' şeklinde konuştu. Ukrayna'nın savaş yürütürken aynı zamanda demokratik bir devlet olabileceğini göstermesi gerektiğini vurgulayan Fedorov, hükümetin daha fazla hesap verebilirlik göstermesi gerektiğine de dikkat çekti.

Yetkililerin kendilerine verilen yetki, kamu fonları veya hükümet pozisyonları ile sonuçları göstermeleri ve kamuya açıklama yapmaları gerektiğini söyledi. Fedorov, savaşta yolsuzluk ve bürokratik etkinin eleştirisinde bulundu. Yanlış kullanılan savunma fonlarının, Ukrayna'nın savaşma yeteneğini doğrudan etkileyebileceğini ve ordunun insansız hava araçları, mühimmat, elektronik harp sistemleri, araçlar ve diğer ekipmanlardan mahrum kalmasına yol açabileceğini belirtti.

'Güç, sorumluluk demektir' diyen Fedorov, 'Eğer yetki aldıysanız - sonuç için sorumlu olun. Eğer bütçe aldıysanız - ne yapıldığını gösterin. Eğer pozisyon aldıysanız - ne başardığınızı açıklayın' ifadelerini kullandı.

Ayrıca, hükümetin Ukraynalılarla daha açık iletişim kurması gerektiğini, savaş zamanı yetkililere verilen olağanüstü güvenin onlara 'açıklama yapmadan hareket etme izni' vermediğini belirtti. Fedorov, 'İnsanlar devletin asla hata yapmamasını talep etmiyor' dedi ve 'Ancak gerçeği bilme hakları var' diye ekledi.

Fedorov'un açıklamaları, Zelensky'nin geçici Savunma Bakanı Yevhen Khmara'yı kalıcı olarak atamak için resmi olarak aday göstermesinin ardından geldi. Bu gelişme, Fedorov'un hükümete dönüş kapısını fiilen kapattı. Khmara'nın adaylığı parlamento tarafından onaylandı ve oylama 19 Ağustos'ta yapıldı. Khmara, daha önce SBU'nun Alpha Özel Operasyonlar Merkezi'nin komutanlığını yaptı bir SBU gazisidir.

Rusya'ya karşı uzun menzilli insansız hava aracı saldırılarını yönettiği bilinmektedir. 2022'de Yılan Adası'nın kurtarılması operasyonunu da yönetti ve Ocak 2026'da Vasyl Maliuk'un istifası sonrası SBU'nun geçici başkanı olarak atandı. Zelensky, bu yılın başlarında bir hükümet yeniden düzenlemesi sırasında Fedorov'u görevden aldı. Başkan Volodymyr Zelensky, Fedorov'u görevden alırken detaylı bir açıklama yapmazken, eski savunma bakanı ile dönemin Genelkurmay Başkanı Oleksandr Syrskyi arasındaki iddia edilen anlaşmazlığa işaret etti.

Bu karar, ülke genelinde protestolara yol açtı. Fedorov, başkan tarafından sunulan başbakan yardımcılığı dahil diğer üst düzey hükümet pozisyonlarını reddetti ve yalnızca savunma bakanı olarak geri dönmeyi kabul etti. 21 Temmuz'da Zelensky, askeri inovasyonları güçlendirmeye odaklanan başbakan yardımcılığı veya Ukrayna'nın devlet savunma konglomeratı Ukroboronprom'un liderliğini teklif ettiğini açıklamıştı. Khmara'nın adaylığı bu olasılığı ortadan kaldırırken, Fedorov'un çıkışı, eski bakanın siyasi ihtirasları hakkında spekülasyonları alevlendirdi. Fedorov, daha önce temmuz ayı sonunda Ukrainska Pravda'ya verdiği röportajda kendisini bir siyasetçi olarak görmediğini ve karmaşık sistemler kuran bir yönetici olduğunu belirtmişti.

Fedorov, Khmara ile halef-selef ilişkisinde sorun yaşamamış görünürken, 6 Ağustos'taki bir röportajda Khmara ile kişisel olarak ayrıntılı bir 'savaş planı' konuştuğunu ve silah üretimi ile finansmanı kapsayan yüzlerce projeyi aktardığını ifade etmişti. Fedorov'un görevden ayrılışının ardından yaptığı bu doğrudan halka sesleniş ve seçim çağrısı, kamu yaşamından çekilmekten ziyade farklı bir siyasi rolün başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Fedorov, hükümetin en popüler bakanlarından biri olarak kabul ediliyordu. Reformları ve Ukrayna'nın insansız hava aracı yeteneklerini genişletme çabaları ile övgü almıştı.