Filistin kimliği üzerine tartışmalar: Shabjdeed ve Saint Levant

Filistinli rapçi Shabjdeed’in, uluslararası alanda tanınan Filistin kökenli sanatçı Saint Levant’a yönelik yayımladığı "SLV" isimli diss parçası, müzik dünyasındaki bir atışmanın ötesine geçti. Shabjdeed ve Saint Levant’ın hayat hikâyeleri ve müzikal yaklaşımları oldukça farklı. Saint Levant, Kudüs’te Filistinli-Sırp bir baba ve Fransız-Cezayirli bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluğunun bir kısmını Gazze’de geçiren sanatçı, daha sonra Ürdün ve ABD’de eğitim aldı. Moda dünyasındaki iş birlikleri ve dikkat çekici görsel tarzı, Saint Levant’ın Batılı dinleyiciler arasında tanınmasına katkı sağladı. Shabjdeed ise Kafr Aqab’da büyüyüp yaşamını Ramallah’ta sürdürüyor. Filistin’in yeraltı hip-hop sahnesinden çıkan sanatçı, müziğinde kontrol noktaları, hareket özgürlüğü, İsrail işgali ve Batı Şeria’daki günlük yaşam konularına yer veriyor. İki rapçi arasındaki gerilimin temelinde bu farklı yaşam deneyimlerinin etkisi bulunuyor. Shabjdeed, "SLV" parçasında Saint Levant’ın kamuoyundaki imajını hedef alıyor. Parçada, Saint Levant’ın Filistin’e ait sembolleri Batılı yaşam tarzı, romantizm ve cinsellikle bir araya getirerek pazarlanabilir bir kimlik oluşturduğu eleştirisi yer alıyor. Shabjdeed’in sözleri, Filistin’e ait bazı kültürel unsurların estetik bir ürüne dönüştüğünü ima ediyor. Bu eleştiriler sosyal medyada geniş yankı buldu. Saint Levant’a yönelik eleştirilerde, uluslararası müzik sektörünün çok dilli, Batı kültürüne hâkim, moda dünyasıyla bağlantılı ve görsel olarak kolay pazarlanabilen Filistinli sanatçılara daha fazla yer verdiği savunuldu. Bazı sosyal medya kullanıcıları, müzik endüstrisinin "paketlenmesi en kolay sesleri" öne çıkardığını belirtti. Tartışmanın önemli sorularından biri, uluslararası alanda bir sanatçı "Filistin’in yüzü" haline geldiğinde, işgal altındaki Filistinlilerin günlük deneyimlerinin geri plana itilip itilmeyeceği oldu. Ancak Shabjdeed’in eleştirileri herkes tarafından kabul görmedi. Saint Levant’ı savunanlar, Filistinli bir sanatçının eserlerinde sürekli işgal, direniş, Gazze veya ölüm temalarını işlemeye zorunlu olmadığını düşünüyor. Onlara göre, Filistinlilerin aşkı, popüler kültürü ve günlük yaşamı anlatan müzikler yapması da kimliklerinin bir parçası. Bu görüşle birlikte tartışma, bir Filistinlinin daha ağır koşullarda yaşamış olmasının, Filistin’i temsil etme konusunda ona daha fazla hak veya meşruiyet kazandırıp kazandırmayacağı sorusuna döndü. Suriye, Lübnan, Ürdün, Avrupa ve ABD’de yaşayan Filistinlilerin kültürel ve sosyal deneyimleri farklılaşıyor. Bu nedenle bazı yorumcular, Filistin kimliğinin yalnızca tek bir yaşam biçimi veya anlatıyla tanımlanamayacağını savunuyor. Ramallah’ta yaşayan Shabjdeed’in Filistin anlatısı ile uluslararası bir yaşam süren Saint Levant’ın anlatısının farklı olması mümkün. Ancak bu farklılığın birinin diğerini geçersiz kılması gerektiği belirtiliyor. Shabjdeed’in diss parçası, başka tartışmaları da beraberinde getirdi. Özellikle Saint Levant’ın özel hayatı ve kadınlarla ilişkilerini hedef alan bazı ifadeler nedeniyle Shabjdeed, kadın düşmanı bir dil kullanmakla eleştirildi. Bazı dinleyiciler, sanatçının başka bir müzisyene saldırmak yerine kendi eserine odaklanması gerektiğini savunurken, Shabjdeed’i destekleyenler diss kültürünün hip-hop dünyasının yerleşik unsurlarından biri olduğunu belirtti. Shabjdeed ve Saint Levant, 13 Ağustos’ta Amman’da ayrı konserler verecek. Bu durum, sosyal medyada yaşanan dissleşmenin arkasında bir konser rekabetinin olabileceği yönündeki yorumlara yol açtı. Ancak iki sanatçı da parçayla konser programları arasında bir bağlantı bulunmadığını açıkladı. Haberin yayımlandığı sırada Saint Levant’ın Shabjdeed’in parçasına kamuoyu önünde bir yanıt vermediği belirtildi. Tartışmanın en hassas noktalarından biri Gazze’de devam eden savaş üzerinden şekillendi. Bazı Filistinliler, Gazze’de yıkım ve kayıplar sürerken sosyal medyanın iki rapçi arasındaki tartışmaya fazla ilgi göstermesini eleştirdi. Gazeteci Faten Elwan, İsrail saldırıları sonrası enkazdan çıkarılan doğmamış bir bebeğin görüntülerini paylaşarak, insanların bu görüntüleri de rapçiler arasındaki tartışma kadar gündeme taşımaları gerektiğini savundu. Ancak bu görüşe karşı çıkanlar da oldu. Bazı yorumcular, Gazze’de yaşananları gündeme getirmekle Filistin kültürü ve kimliği üzerine tartışmanın birbirini dışlayan konular olmadığını belirtti. Bu görüşe göre, Filistinlilerin dünyada meşru bir ses olarak kabul edilebilmesi için sürekli savaş, ölüm ve yıkım üzerinden konuşması gerekmiyor. Shabjdeed’in "SLV" parçasıyla başlayan tartışma, iki rapçi arasındaki kişisel bir anlaşmazlığın sınırlarını aştı.