Fındıkta üreticinin TMO'dan alım fiyatı beklentisi 300 lira

Türkiye'de yeni sezonda iyi bir üretim artışı yaşanması ve fındık rekoltesinin 704 bin ton seviyesine ulaşması bekleniyor. Yapılan rekolte tespit çalışmalarının sonuçları açıklanırken, verimin önceki yıllara kıyasla daha iyi olacağı saptandı. Ağustos ayının ortalarından itibaren hasadına başlanacak olan fındık için üretici kesiminin beklentisi en az 300 lira seviyesinde şekilleniyor. Önemli fındık üretim merkezlerinden biri olan Ordu'da, üretim maliyeti kilogram başına 227 lira olarak hesaplandı.

Tarımsal üretimde bahçelerdeki zararlılarla yürütülen mücadelenin karşılık bulduğu, özellikle kahverengi kokarca istilasının bu sayede geriletildiği görüldü. Buna karşın iklim kaynaklı olumsuzluklar da fındık üretimini etkilemeye başladı. İhracatçılar şubat ayında 810 bin tonun üzerinde rekolte tahmininde bulunmuştu ancak iklim şartları bu öngörüyü değiştirdi. Kasım ve aralık aylarındaki mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıklar fındıktaki döllenme sürecini olumsuz etkiledi ve dane doluluk oranını düşürdü. Türkiye genelindeki fındık bahçelerinde yaklaşık yüzde 20 oranında boş dane payı bulunduğu tahmin ediliyor.

Tarım ve Bakanlığı'nın ilgili kurumu olan Toprak Mahsulleri Ofisi, daha önceki 2025-2026 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını kilogram başına Giresun kalite için 200 lira, levant kalite için ise 195 lira olarak açıklamıştı. Ancak sezon içinde piyasada fiyatın 160 liraya kadar gerilediği görüldü. Ayrıca kuraklık zararının yol açtığı düşük randıman nedeniyle bazı üreticilerin fındığı 120 liraya kadar elden çıkardığı kaydedildi.

Sakarya Karasu Ziraat Odası Başkanı Selami Arık, fındıktaki mevcut durumu bahçelerde yerinde incelediklerini belirterek, açıklanan resmi rekoltenin yüzde 10 altında bir miktar beklediklerini ifade etti. Girdi maliyetleri ile fiyat beklentilerini her yıl 40 mahallede üreticilere sorduklarını aktaran Arık, girdi fiyatlarındaki yüzde 50 ile yüzde 100 arasındaki artışlara dikkat çekti. Bahçe bakımının zorluğuna işaret eden Arık, çiftçinin yıl boyunca verdiği emeğin karşılığını görmek istediğini vurgulayarak, 300 liranın altındaki bir rakamın bu emekleri karşılamayacağını söyledi. Arık, fiyatın bu beklenti doğrultusunda ve en kısa sürede açıklanmasını, TMO'nun da alım operasyonlarında hızlı hareket etmesini talep etti.

Son üç yıldır fındık bahçelerine büyük zararlar veren kahverengi kokarcalarla yapılan mücadelenin sonuç verdiği ve bu zararın bölgelere göre yüzde 2 ile yüzde 6 arasında sınırlı kaldığı tespit edildi. Ziraat odaları, kalan son zararlılar yok edilene kadar mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini, aksi takdirde popülasyonun yeniden artabileceği uyarısında bulundu.

Ordu Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça ise üreticinin fiyat beklentisine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, yüksek girdi maliyetlerinin yanı sıra çiftçinin geçim ve refah payının da gözetilmesi gerektiğini belirtti. Yapılan hesaplamaların maliyetleri ancak başa baş karşıladığını söyleyen Akça, çiftçinin kazanç elde etmeden ve geçimine yetecek bir pay almadan çalıştığını dile getirdi. Kendi hesaplarına göre maliyetin 227 lira olduğunu belirten Akça, refah payı da eklendiğinde 300 liranın altındaki bir fiyatın üreticiyi zor durumda bırakacağını kaydetti.

Atakan Akça, 704 bin tonluk rekolte tahmininin ancak en ideal şartlarda gerçekleşebileceğini, hasada kadar geçecek sürenin de belirleyici olacağını vurguladı. Kendi tespitlerinin 650 ile 680 bin ton arasında olduğunu aktaran Akça, iklim kaynaklı problemlerin verimi düşürdüğünü belirtti. Kasım ve aralık aylarındaki yüksek sıcaklıklar nedeniyle döllenmeyi sağlayan tozların döküldüğünü ve mart ayındaki bitkilerin bu tozlara erişemediğini anlatan Akça, Türkiye genelinde yüzde 20 dolayında boş dane payı bulunduğunu yineledi. Akça, iklim sorunlarının tarım alanlarını etkilediğini belirterek tüm paydaşların geleceğe yönelik ortak çalışmalar yapması gerektiğini sözlerine ekledi.