Fransa'da yasaklı tarım ilaçlarının kullanımına onay verilmesi tepki çekti

Fransa'da arıcılar ve çevreciler, arı ölümlerine yol açtığı bilimsel olarak kanıtlanan iki yasaklı tarım ilacının kullanımına yeniden izin veren yasanın parlamentoda kabul edilmesinin ardından tepki gösterdi. Paris yakınlarındaki Essonne bölgesinde arıcılık yapan Carolyn Bouguet, duydukları hayal kırıklığını ifade edecek kelime bulamadıklarını belirterek, arı popülasyonlarının iklim krizi, yeni parazitler ve yaşam alanı kayıpları nedeniyle zaten ağır darbe aldığını söyledi.

Fransa Arıcılık Birliği UNAF'ın sözcüsü ve Lozère bölgesinden arıcı Henri Clément, bu adımın sektör ve biyolojik çeşitlilik için felaket anlamına geldiğini kaydetti. Arılar için riskin çok yüksek ölüm oranları ve azalan hasatlar olduğunu belirten Clément, yerel medyaya yaptığı açıklamada, bu ilaçların yeniden onaylanmasının anlaşılmaz olduğunu ve 30 yıldır bunlara karşı mücadele ettiklerini dile getirdi.

Salı günü onaylanan yasa, Fransa'nın gıda ve çevre güvenliği ajansı Anses'e, zor durumdaki tarım sektörlerinde ve olağanüstü koşullarda asetamiprid ve flupiradifuron adlı tarım ilaçlarının kullanımına yönelik muafiyet yetkisi tanıyor. Avrupa Birliği'nde serbest olan ancak Fransa'da yasak olan bu maddeler, şeker pancarı, elma, fındık ve kiraz mahsullerine zarar veren yaprak biti kaynaklı hastalıklarla mücadelede kullanılacak. Üreticiler bu sayede Avrupalı rakipleriyle rekabet edebileceklerini savunuyor.

Bilimsel araştırmalar, güçlü nörotoksik etkilere sahip bir neonikotinoid olan asetamipridin arıları zehirleyebildiğini, arıların nektar toplama kapasitesini ve hafızasını olumsuz etkilediğini ortaya koyuyor. 2024 yılında yapılan bir çalışma da flupiradifuronun bazı bal arıları için ölümcül olabileceğine işaret etti.

Greenpeace France, hükümetin merkezci kanadını ve parlamentodaki sağcı müttefiklerini bilimi, sağlığı, çevreyi ve halkın iradesini hiçe saymakla suçladı ve düzenlemeyi son derece kaygı verici ve utanç verici olarak nitelendirdi. Çevre Bakanı Monique Barbut ise kararın ardından çevresel bir gerileme olduğunu belirterek Çarşamba günü istifasını sundu, ancak Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile yaptığı görüşmenin ardından görevinde kalmaya ikna oldu.

Öte yandan Fransa'nın en büyük çiftçi sendikası FNSEA kararı memnuniyetle karşılayarak bunu Fransız çiftçiler için önemli bir zafer olarak nitelendirdi. Tarım Bakanı Annie Genevard da tasarının üreticilere somut çözümler sunduğunu ifade etti. Tarım bakanlığı verilerine göre, neonikotinoidlerin kullanılmaya başlandığı 1990'ların ortalarından 2010'ların ortalarına kadar Fransa'da bal üretimi yarı yarıya azaldı; ancak bu süreçte yaşam alanı kaybı ve iklim krizinin de etkili olduğu belirtildi.

Arıcı Bouguet, Fransa'nın neonikotinoidleri yasakladığı dönemde diğer ülkeler için bir model olduğunu, bilimsel araştırmaların bu ilaçların sadece böcekleri değil toprak ekosistemlerini de bozduğunu ve insan sağlığını etkileyebileceğini gösterdiğini ifade etti. UNAF Başkanı Christian Pons ise yasanın gıda egemenliğini savunduğunu iddia ettiğini ancak fındık gibi bir sektörü kurtarmak adına arıcılık sektörünü yok etmenin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Vendée bölgesinden arıcı Yves Delaunay, 1990'larda neonikotinoidlerin hayatımıza girmesiyle kovan başına 80 kilogram olan bal üretiminin 5 kilograma düştüğünü ve kolonilerin çöktüğünü anlattı. Birkaç gün içinde 70 bin arıdan 20 bin arıya düştüklerini belirten Delaunay, arıların yönlerini kaybederek kovana dönemediğini ve her yerde ölü bulduklarını aktardı.

Senato, alt meclis onayının ardından Salı günü yapılan oylamada tasarıyı 111 oya karşılık 214 oyla kabul etti. İki tarım ilacının kullanımına izin veren teklif, sağ eğilimli üst meclisten geçmesini sağlamak amacıyla yasama sürecinin son aşamasında tasarıya eklendi. Fransız parlamentosu geçtiğimiz yıl 2 milyondan fazla imza toplanan bir dilekçeye rağmen asetamipridin kullanımına izin veren bir tasarıyı onaylamıştı; ancak bu tasarı Fransa'nın çevre şartına uymadığı gerekçesiyle Anayasa Konseyi tarafından iptal edilmişti.

Eski WWF Fransa başkanı olan Çevre Bakanı Barbut oylama sonrasında ormanların sessizliğini, suyun kalitesini, havanın saflığını ve yaşam çeşitliliğini savunmaya çalıştığını belirtti. Karşı güçlerin çok güçlü hale gelmesi nedeniyle bu hedefleri sürdüremeyeceğini düşündüğü için istifa ettiğini söyleyen Barbut, Macron'un iklim eylemi hedefleri konusunda güvence vermesinin ardından kararından vazgeçti.

Tarım Bakanı Genevard ise sağlık ajansının bu ilaçların kullanımına yalnızca insan sağlığına ve çevreye etki etmeyecek durumlarda, acil durumlarda ve başka bir alternatifin bulunmadığı belirli alanlarda sınırlı süreler için izin vereceğini açıkladı. Arıcılık sendikası, çevre örgütleri ve parlamentodaki sol eğilimli milletvekilleri, insan sağlığı ve çevre için yeterli güvenceleri barındırmadığı gerekçesiyle yeni yasayı Anayasa Konseyi'ne taşıyacaklarını duyurdu.