Güney Afrika UAD'ye İsrail itiraz dosyası verdi

Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada dosyanın Uluslararası Adalet Divanı iç yargısal uygulamasına ilişkin kararın 11. maddesi kapsamında sunulduğu belirtildi. Bu düzenleme ilgili komiteye tarafların geçici tedbirlerin uygulanmasına ilişkin sunduğu bilgileri inceleme görevi verdi.

Açıklamada “Sözde ‘ateşkesin’ ilan edilmesinden bu yana İsrail ordusu tarafından her gün ortalama bir Filistinli çocuk öldürüldü” ifadesi yer aldı. Gazze'de hayatta kalan Filistinlilerin daha fazla travmaya maruz kaldığı, giderek daralan bir alana sıkıştırıldığı ve dayanılması güç yaşam koşullarına tabi tutulduğu kaydedildi.

Divanın İsrail hakkında verdiği geçici tedbir kararlarının bağlayıcı olduğu vurgulandı. Açıklamada “Ne yazık ki İsrail, söz konusu kararlara uymamıştır” ifadesine yer verildi. Güney Afrika'nın İsrail'in Divan kararlarına tam ve derhal uymasını sağlamak amacıyla kendisine açık olan bütün yolları kullanmaya devam edeceği belirtildi.

Açıklamada Güney Afrika'nın daha önce de İsrail'in UAD kararlarına uymasının sağlanması için BM Güvenlik Konseyine kanıt dosyaları sunduğu hatırlatıldı. 2025'te ise Gazze'deki açlığa ilişkin dosyaları BM Genel Kurulu ve ECOSOC'a verdiği aktarıldı. İsrail'in yaklaşık üç yıldır Gazze'ye saldırılarında on binlerce kişinin ölümüne veya yaralanmasına neden olduğu ifade edildi.

Filistinlilerin yerinden edildiği, keyfi gözaltı ve kötü muameleye maruz kaldığı kaydedildi. Açıklamada İsrail'in eylemlerine ilişkin kayıt oluşmasını engellemek için yerel gazetecileri öldürdüğü, yabancı gazeteciler ile BM soruşturma organlarının Gazze'ye girişini engellediği belirtildi. UAD'nin geçici tedbirlerinin Filistinlilerin Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki haklarını korumanın yanı sıra nihai karar öncesi bu hakların ortadan kaldırılmasını önlemeyi amaçladığı vurgulandı.

“İsrail’in Divan tarafından verilen geçici tedbir kararlarına uymaması, bu tedbirlerin koruyucu işlevini zayıflatmakta ve Filistinli grubun daha fazla tahrip edilmesine yol açmaktadır” ifadesine yer verildi.

Güney Afrika Cumhuriyeti 29 Aralık 2023'te 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanında dava açmıştı.

Güney Afrika Gazze'deki insani durumun aciliyet teşkil etmesi nedeniyle UAD'den ihtiyati tedbirlere hükmetmesini talep etmişti. Divan 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024 tarihlerinde üç ayrı tedbir kararı aldı.

Bu kararlarda İsrail'in Soykırım Sözleşmesi'nin 2. maddesinde tanımlanan fiillerin işlenmemesi için gerekli tüm önlemleri alması, İsrail ordusunun soykırım fiillerini engelleyecek tedbirleri ivedilikle uygulaması, özellikle Refah'taki soykırım tehlikesi oluşturabilecek askeri operasyonları sonlandırması ve aldığı tedbirleri düzenli olarak Divan'a raporlaması istendi.