Güney Afrika'da Ramaphosa'nın azil davası Anayasa mahkemesi'nde

Güney Afrika Cumhuriyeti'nde Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa'ya yönelik azil soruşturmasının kamuya açık duruşmalarının askıya alınmasıyla ilgili hukuki anlaşmazlık ülke yüksek yargısına intikal etti.

Parlamento Azil Komitesi ile birlikte muhalefet kanadında yer alan Afrika Dönüşüm Hareketi (ATM), Ekonomik Özgürlük Savaşçıları (EFF) ve Ulusun Mızrağı Partisi (MK), Western Cape Yüksek Mahkemesinin aldığı ve azil sürecinin halka açık oturumlarını geçici olarak durduran kararın iptali için Anayasa Mahkemesine müracaatta bulundu.

Gerçekleştirilen başvuruda, alt kademedeki bir mahkemenin, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda yeniden aktif hale getirilen bir parlamento sürecini durdurma yetkisinin bulunup bulunmadığı hususunun netliğe kavuşturulması istendi.

Söz konusu karar nedeniyle parlamentonun cumhurbaşkanını denetleme sorumluluğunun sekteye uğradığını öne süren taraflar, bu durumun yasama, yürütme ve yargı organları arasındaki güç dengesini sarstığını savundu.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa da Anayasa Mahkemesine ilettiği yanıt dilekçesinde, yapılan müracaatların aciliyet arz ettiğinin kanıtlanamadığını ve davanın doğrudan ülkenin en üst mahkemesinde ele alınması yönünde yeterli hukuki gerekçenin bulunmadığını ifade etti.

Geçici nitelikteki bir yargı kararına yönelik yapılan başvuruların geri çevrilmesini talep eden Ramaphosa, esas inceleme davasının neticelenmesinin beklenmesini talep etti.

Yaşanan azil tartışmalarının temeli ise 2020 yılında Cumhurbaşkanı Ramaphosa'ya ait "Phala Phala" adlı çiftlikte meydana gelen soygun olayına dayanıyor. Mobilyaların saklanma alanlarına gizlenen 560 bin dolar nakit paranın çalınması ve durumun emniyet güçlerine bildirilmediğinin ortaya çıkması sonrasında Ramaphosa; kayıt dışı döviz bulundurmak, olayı örtbas etmek ve koruma ekibini yetki sınırları dışında görevlendirmekle suçlanmıştı.

Anayasayı ihlal ettiği iddialarıyla görevden uzaklaştırılması gündeme gelen Ramaphosa hakkında hazırlanan soruşturma raporu, 2022 yılında parlamento tarafınca reddedilmişti.

Anayasa Mahkemesi, 8 Mayıs tarihinde aldığı kararla parlamentonun azil sürecini askıya alan kararını anayasaya aykırı bularak iptal etmişti. Ardından Batı Cape Yüksek Mahkemesi, 24 Temmuz'da Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa hakkında yürütülen azil soruşturmasının halka açık duruşmalarını durdurmuştu. Bağımsız panel raporuyla ilgili davanın 2-4 Eylül tarihleri arasında görülmesi öngörülüyor.