Hürmüz Boğazı'nda anlaşma çıkmazı, petrol fiyatları yükseliyor

WTI ham petrol, Hürmüz Boğazı'nın açılması çabalarındaki belirsizlik nedeniyle varil başına 80,63 dolardan işlem görürken, Brent petrol artış kaydederek 84,64 dolar seviyesine ulaştı. ABD petrol piyasalarında ExxonMobil, Chevron, BP, Shell ve ConocoPhillips hisseleri de haftanın ilk işlemlerinde yükseliş gösterdi.

Her iki gösterge de savaş öncesi dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı konusunda İran ile Umman'ın bir anlaşmaya varılacağına dair umutlarla geçen hafta yüzde 7'den fazla değer kaybetmişti. Bu düşüşle birlikte ABD'de benzin fiyatları galon başına ortalama 4,09 dolardan 4,00 dolara geriledi; ancak uzmanlar boğazın kapalı kalması durumunda fiyat baskısının yeniden artabileceği ve yılın bu döneminde rekor seviyelere ulaşılabileceği uyarısında bulundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi teknik görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirtse de, bu durumun boğazın tamamen trafiğe açılacağı anlamına gelmediğini vurguladı; Tahran yönetimi Umman ile yapılan anlaşmanın son aşamada olduğunu ancak ABD'nin hâlâ birkaç koşulu yerine getirmesi gerektiğini bildirdi.

Öte yandan İran Devrim Muhafızları Pazar günü yaptığı açıklamada, ABD tüm talepleri kabul edene kadar boğazı yeniden açmayacaklarını belirterek, su yolunun artık sadece bir geçiş yolu değil bir savaş alanı olduğunu savundu. Tahran, savaş sonrasında da su yolunun kontrolünü elinde tutmak ve geçişler için geçiş ücreti talep etmek isterken, Washington yönetimi buna karşı çıkıyor.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin mevcut politikasını ve deniz ablukasını sürdürmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın güvenli bir geçiş güzergahı olmayacağını söyledi. İran devlet televizyonuna göre, Bekayi, Tahran'ın şu anda Washington ile herhangi bir müzakere yürütmediğini ancak aracı ülkeler üzerinden karşılıklı mesaj alışverişinde bulunulduğunu ifade etti.

ABD'yle müzakerelerin Umman'la müzakerelerin gidişatına bağlı olduğuna işaret eden İranlı Sözcü, Umman ile görüşmelerde bu aşamada Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret alınması konusunu değerlendirmediklerini belirtti.

Tahran, Haziran ayında varılan geçici barış anlaşmasının ihlal edildiğini belirterek ABD ile doğrudan müzakereleri şimdilik reddetti. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından iletilen ve Tasnim haber ajansının da duyurduğu talepler arasında tüm cephelerde savaşın sonlandırılması, İran limanlarına yönelik ABD karşı ablukasının kaldırılması, yaptırımların kaldırılması, dondurulan varlıkların serbest bırakılması ve savaş zararlarının tazmini yer alıyor.

Söz konusu şartların, İran için 300 milyar dolarlık bir yeniden yapılanma fonu oluşturulmasını içeren Haziran ayı anlaşmasının maddeleriyle örtüştüğü bildirildi.

Tahran'da Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği görevine Mohsen Rezaei getirilirken, bu değişikliğe rağmen İran'ın politikasında geri adım sinyali verilmedi.

Bu arada, ABD Başkanı Donald Trump, Tahran ile bir anlaşmaya ulaşılması konusunda sabırlı davrandıklarını belirterek, İran'ın yüksek enflasyonu ve parasızlığı karşısında durumu sadece izlediklerini, sürecin bir satranç oyunu gibi sonuçlanacağını ifade etti.

Yemen'deki İran destekli Husi militanları Suudi Arabistan'ın Saudi Aramco'ya ait Cizan rafinerisine İHA saldırısı düzenlerken; Birleşik Arap Emirlikleri, Abu Dhabi National Oil Company'ye (ADNOC) ait bir akaryakıt tankerinin cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nda İran tarafından füzeyle hedef alındığını ve can kaybı yaşanmadığını duyurdu.

Öte yandan ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, boğazdaki taşıma hacmi 2025'in son çeyreğindeki günlük 20,7 milyon varilden 2026'nın ilk çeyreğinde 14,6 milyon varile geriledi.