İki milyon yıllık endemik balık için belgesel çekiliyor

"Afanius; Küçük Kurtarıcı" adlı uzun metrajlı belgeselin yönetmeni Hadi Şeriyati, projenin doğuş hikayesini Instagram'da gördüğü kısa bir paylaşımla anlattığını belirtti. Konuyu merak ederek araştırmaya koyulan yönetmen, süreç hakkında tam bilgiye sahip olan çevre aktivisti Muhammed Derviş ile görüştü. Ardından Ferişte Alemşah ile iletişime geçerek bu endemik balığı kurtarma çabalarını sinemaya aktarmak istediğini iletti.

Yönetmen, tehlike altındaki bu türe ilişkin detayları paylaşarak Afanius'un geçmişte Zeyandered rud'un sonundaki Gavhuni Sulak Alanı'nda yaşadığını ifade etti. Çocukluğunda bu canlıya "çizgili balık" dediklerini ancak önemini o dönem bilmediğini aktaran Şeriyati, türün yaklaşık iki milyon yıllık bir geçmişe sahip olduğunu ve yalnızca bu coğrafyaya özgü, endemik bir canlı olduğunu vurguladı.

Zeyandered rud nehrinin kurumasıyla birlikte bu türün ciddi bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını, ardından Gavhuni Sulak Alanı'nın da kurumaya yüz tuttuğunu dile getiren sinemacı, "Saye Sultan" adlı belgeselin de yönetmenliğini yapmış isim olarak öne çıkıyor.

Ferişte Alemşah'ın Gavhuni çevresindeki kaynaklardan birinde bu balığı tesadüfen fark ettiğini ve durumu Çevre Koruma Örgütü'ne bildirdiğini kaydeden Şeriyati, Alemşah'ın bu hamleyle türü koruma çalışmalarına başladığını belirtti. Başlangıçta kimsenin konuya ilgi göstermediğini, ancak zamanla köylüler ve çeşitli kurumlar arasında bu canlıyı yaşatmak adına bir dayanışma geliştiğini, filmin ana konusunun da bu çetin süreç olduğunu kaydetti.

Belgeselin yaklaşımına değinen yönetmen, yapımın yalnızca bir çevre aktivistine odaklanmadığını, aynı zamanda Zynandered rud'un kuruması ve su meselesinin karmaşık boyutlarını da ele aldığını söyledi. Belgeselde suyun aşırı kullanımına ve nehrin kuruma sürecine tarihi bir perspektiften bakıldığını ifade eden Şeriyati, projenin toplumsal meseleleri de yansıtan bir çevre belgeseli olduğunu dile getirdi. Örnek olarak Umman Denizi'nden İsfahan'ın sanayi bölgesine su transferi projesinin bir kısmının hayata geçirildiğini, fakat nehrin akışının yeniden sağlanması dahil büyük bölümünün henüz tamamlanmadığını belirterek çekimler süresince bu olumlu gelişmelere tanıklık etmeyi umduğunu aktardı.

"Stellar El Clasico" yapımının yönetmeni, Sepahan İsfahan futbol kulübünün bu balığın görselini formalarına taşıdığı bilgisini vererek, bir spor kulübünün çevre projesine destek vermesini çok değerli bulduğunu ifade etti.

Çekim aşamalarına da değinen yönetmen, halihazırda çekimler ile kurgu sürecini yeniden başlattıklarını ve çalışmanın tamamlanmasının yaklaşık bir yıl sürmesini beklediklerini kaydetti.

Şeriyati, sürecin zorluklarına dikkat çekerek Ferişte Alemşah'ın bu mücadele sırasında bazı gruplarla sert tartışmalar yaşadığını, hatta bu yüzden şahsi aracının yakıldığını belirtti. Ancak çevre dostları ile Muhammed Derviş'in yeni bir araç alınması için masrafları karşılamasının dikkat çekici bir dayanışma örneği olduğunu sözlerine ekledi.