İngiliz basını: Netanyahu ve Graham UCM kararını engellemeye çalıştı

İngiltere merkezli The Middle East Eye, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bu ay başında hayatını kaybeden ABD'li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Başsavcısı Karim Khan hakkındaki cinsel taciz iddialarını Khan'a komplo kurmak amacıyla kullandığını bildirdi. Haberde, UCM Başsavcısı hakkındaki bu iddiaların, 2024 yılında Netanyahu hakkında çıkarılması planlanan tutuklama kararını geciktirmek için devreye sokulduğu ifade edildi.

ABD merkezli New York Times tarafından da yayımlanan bu iddianın, İngiliz belgesel yapımcısı Alex Holder'ın, yaklaşık üç yıl boyunca Graham'ın ABD Başkanı Donald Trump ve Netanyahu ile ilişkilerini konu alan belgesel çalışması sırasında kaydettiği telefon görüşmelerine dayandığı kaydedildi.

Aktarılan bilgilere göre, Netanyahu ile Graham arasında 29 Ekim 2024 tarihinde yapılan telefon görüşmesinde İsrail Başbakanı, UCM yargıçlarının tutuklama kararını "çok yakında" açıklayacağını belirterek, Başsavcı Khan hakkındaki cinsel taciz iddialarının kararın ertelenmesine zemin hazırlayabileceğini dile getirdi.

Netanyahu'nun görüşmede, "Bu konu hakkında mahkemeye başvurup, 'Tutuklama kararı vermeden önce tüm sürecin yeniden gözden geçirilmesini istiyoruz' denilebilir" şeklinde konuştuğu, ardından Graham'dan bazı senatörlerin imzasıyla bir mektup göndermesini talep ettiği belirtildi. Graham'ın ise Demokrat Partili senatörleri de bu mektuba dahil etmeye çalışacağını ifade ettiği kaydedildi.

Aynı gün gerçekleştirilen ikinci telefon görüşmesinde Graham, Demokrat senatörler Richard Blumenthal ile Ben Cardin'in de desteğini aldığını belirterek Netanyahu'ya "Ne söylemek istiyorsanız gönderin" yanıtını verdi.

Graham'ın görüşmede şaka yaparak, "Bütün bunlar için bana ödeme yapmalısın. Bir ton şekel almalıyım" dediği öne sürüldü. Ayrıca Graham'ın, Netanyahu'dan Blumenthal ile Cardin'i arayarak hem bu girişime verdikleri destekten ötürü hem de Suudi Arabistan-İsrail normalleşme sürecine katkıları nedeniyle teşekkür etmesini istediği aktarıldı.

Söz konusu mektup, 1 Kasım 2024'te Graham, Blumenthal ve Cardin'in imzasıyla UCM'ye gönderildi. Ancak bu girişim, UCM yargıçlarının 21 Kasım 2024'te Netanyahu ve dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama kararı çıkarmasına engel olamadı.

Middle East Eye, Senatör Graham'ın Khan üzerinde baskı kurulması yönündeki çabalarda da kilit rol oynadığını kaydetti. Habere göre Graham, 1 Mayıs 2024'te Khan ile yaptığı telefon görüşmesinde 2023 yılında Gazze Şeridi'nde başlayan çatışmalardaki İsrailli rehinelere değinerek, "İsrailli yetkililer hakkında tutuklama talebinde bulunulması halinde rehineleri bizzat siz öldürmüş olursunuz, size yaptırım uygularız" tehdidinde bulundu. Graham ayrıca UCM'nin "Afrika ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gibi isimler için kurulduğunu" savundu.

Öte yandan, UCM Taraf Devletler Meclisi, hakkında cinsel taciz soruşturması yürütülen Başsavcı Karim Khan'ın görevden alınmasına ilişkin geçtiğimiz hafta oylama gerçekleştirmişti. New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi'nde yapılan özel oturumda, 125 üye ülkenin 110'unun katılımıyla oylama yapıldı. Toplantıda 82 ülkenin azil kararının lehinde oy vermesiyle mutlak çoğunluk sağlandı ve Khan'ın görevden alınması kabul edildi. Oylamada 13 ülke karara karşı çıkarken, 15 ülke çekimser kaldı. Meclis açıklamasında, Khan'ın "ciddi suistimal ve görev ihlali" gerekçesiyle azledildiği ve bu kararla UCM tarihinde ilk kez bir başsavcının görevden alındığı bildirildi.

UCM Başsavcısı Khan, Mayıs 2024'te İsrail Başbakanı Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Gallant hakkında tutuklama emri talebinde bulunmasının ardından, mahkemede yardımcılığını yapan ve kamuoyunda "Sarah" adıyla bilinen bir kişinin cinsel taciz suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı. Suçlamaları kesin bir dille reddeden Khan, Mayıs 2025'te gönüllü olarak izne ayrılmıştı. Geçtiğimiz 8 Haziran'da görevden uzaklaştırılan Khan'ın avukatları, iddiaların somut kanıtlarla desteklenmediğini ve sürecin hukuka aykırı yürütüldüğünü savunmuştu.