İngiltere'de 1967 yılındaki Torrey Canyon faciası çevre krizine dönüştü

İngiltere kıyılarında 1967 yılında yaşanan Torrey Canyon faciası, dünya tarihinin ilk büyük deniz petrol sızıntısı oldu. Olay, kriz yönetimindeki hatalarla devasa bir çevre katliamına dönüştü. Petrol felaketini önlemek için denize dökülen tonlarca kimyasal, petrolden çok daha fazla deniz canlısının ölümüne yol açtı.

Liberiya bayraklı süpertanker Torrey Canyon, İngiltere'nin güneybatısındaki Scilly Adaları yakınlarında kayalıklara çarparak karaya oturdu. Gövdesi yaralanan dev gemiden kısa sürede yaklaşık 120 bin ton ham petrol deniz sularına karıştı. İngiliz hükümeti ve donanma ekipleri, petrolün turistik Cornwall kıyılarına ulaşmasını engellemek amacıyla aceleyle ve bilimsellikten uzak bir kurtarma operasyonu başlattı.

Yetkililer, su yüzeyindeki petrolü parçalayarak yok edeceği düşüncesiyle denize yaklaşık 10 bin ton endüstriyel çözücü, deterjan ve solvent döktü. Ancak dönemin teknolojisiyle üretilen bu güçlü temizlik kimyasalları, petrolü güvenli bir şekilde çözmek yerine çok daha zehirli bir hale geldi.

Deterjanlar petrolü kıyılardan uzak tutamadığı gibi, dibe çökmesine ve deniz tabanındaki tüm ekosisteme felaketi yaşattı. Yengeçler, istiridyeler, binlerce deniz kuşu ve balık türü petrolden ziyade, bu kimyasal temizleyiciler yüzünden feci şekilde can verdi. Kıyıya vuran can çekişen canlılar, mühendislik tarihinin en trajik fiyaskolarından biri olarak tarihe geçti.

İngiliz hükümeti, kimyasalların işe yaramaması ve denizdeki petrolün yayılması üzerine farklı bir karar aldı. Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları, gemide kalan petrolü yakarak yok etmek amacıyla tankeri bombardımana tuttu.

Günler süren felaketin ardından tanker battı. İngiltere tarihine geçen bu olay, günümüzde kullanılan deniz kirliliği protokollerinin ve çevre hukuku yasalarının temelinin atılmasına yol açtı.