İngiltere'de 80 yıldır yaşayan çifti Ryanair uçağa almadı

İngiltere'de İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaklaşık 80 yıldır yaşayan Polonya vatandaşı iki yaşlı insan, ülkeye dönüş haklarının bulunmadığının söylenmesi üzerine büyük bir şok yaşadı. Mayıs ayında Polonya'yı ziyaret eden çift, savaş sonrasında mülteci olarak kabul edilmelerine rağmen, Bury'deki evlerine dönebilmek için artık Brexit sonrası özel evraklara ihtiyaç duyduklarını öğrendi.

İngiltere'de tanışıp evlenen ve Greater Manchester'a bağlı Bury'ye yerleşen 85 yaşındaki Maria Krupa ile 92 yaşındaki eşi Czeslaw Krupa'ya geçmişte 'Yabancılar kayıt kartları' verilmişti. Çift, yetişkinlik yılları boyunca göçmenlik statüleri kimse tarafından sorgulanmaksızın geniş çaplı seyahatler gerçekleştirmişti.

Lviv'in o dönem Polonya'ya ait olan kısmından gelen Czeslaw ile bebek yaşta bugünkü Belarus topraklarındaki memleketinden ayrılan Maria, hayatta kalan aile üyeleriyle buluşmak amacıyla mayıs ayında Polonya'ya gitmişti. Ancak Ryanair havayolu şirketi, ne İngiltere'de yaşama hakkına dair bir kanıtları ne de yabancı turistlerin İngiltere'ye girişte alması gereken yeni Elektronik Seyahat İzin Belgesi'ne sahip oldukları gerekçesiyle çiftin dönüş uçuşuna binişine izin vermedi.

Maria yaşananları büyük bir şok olarak nitelendirirken, eşinin omurilik felci geçirdiği için çok sayıda ilaç kullandığını ve durumdan dolayı çok üzüldüklerini dile getirdi. Çift, 1940 yılında evlerinden tahliye edilen ve daha sonra General Władysław Anders'in Pers, Hindistan, Orta Doğu ve Afrika'da görev yapan Polonya ordusuna katılan yerinden edilmiş Polonyalı askerlerin genç bakmakla yükümlü oldukları kişiler olarak 1947 ve 1948 yıllarında Southampton'a varmışlardı.

Anders'in ordusu, Üçüncü Reich'ın yenilgisinde kilit bir rol oynamış ve 1942 yılında Sovyetler ile yaşanan anlaşmazlıkların ardından İngiliz askeri komuta yapısına entegre olmuştu. Maria, havayolu çalışanlarına babalarının savaşta Polonya ve İngiltere için savaştığını açıklamaya çalıştıklarını ancak şirketin büyük bir para cezası ödemek zorunda kalacaklarını söyleyerek kendilerini uçağa almadığını ifade etti.

Eşinin tekerlekli sandalyede olduğunu ve felç geçirdikten sonra çok sayıda ilaç kullandığını belirten Maria, Czeslaw'ın arabalara girip çıkmakta zorlandığını ve sadece eve dönmek istediğini aktardı. Çift, aynı pozisyonda olabilecek diğer insanlara yardım etmek amacıyla seslerini duyurduklarını söyledi.

Settled adlı yardım kuruluşunun yöneticisi Kate Smart, kendilerinin de Krupa çifti gibi binlerce vakayla karşılaştıklarını ve bunun neredeyse günlük olarak yaşanan yaygın bir durum olduğunu belirtti. 2019 yılında hayata geçirilen AB Yerleşim Programı, İngiltere'de yaşayan AB vatandaşlarına Brexit öncesi serbest dolaşım kuralları çerçevesinde seyahat edebilmeleri için gerekli belgeyi sağlamayı amaçlıyordu.

Settled'ın başvurusunda yer alan kişilerin birçoğunun İngiliz çocukları ve torunları olan yaşlılar olduğuna dikkat çeken Smart, çevrelerinde göçmen gibi düşünen kimsenin bulunmadığını ve bu nedenle 'yerleşik statü' gibi konuları konuşmadıklarını ifade etti. Maria ise önceki 80 yıl boyunca ihtiyaç duymadığı için İngiliz pasaportu almayı hiç düşünmediğini, bunun kimliğini zayıflatmak anlamına gelmediğini ve İngiltere'nin savaştan sonra binlerce insana kucak açmasından dolayı minnettar olduğunu, ancak Polonya kalmanın önemli olduğunu düşündüğünü belirtti.

Mayıs ayında pazar gecesi geç saatlerde havalimanından ayrılmaya zorlanan çift, ertesi gün yanlarında Elektronik Seyahat İzin Belgesi ile geri döndü. Ancak çevrimiçi form İngiliz adreslerini kabul etmediği için çift, Polonya'da yaşadıklarını iddia ederek turist gibi davranmak zorunda kaldı. Maria, İngiltere'ye vardıklarında ne söyleyecekleri konusunda endişelendiklerini ve tekrar yalan söylemek zorunda kalmamak için gerçeği anlatmayı düşündüklerini aktardı.

Bury'deki Citizens Advice merkezine başvuran çift, ardından Settled kuruluşuyla bir araya geldi. Smart, kuruluşun süresiz başvuru sunmasının ardından hızlı bir şekilde hareket eden İçişleri Bakanlığı çözüm merkezini övdü ve bu başvurunun geçen hafta Krupa çifti için yerleşik statü ile sonuçlandığını kaydetti. Hükümete AB yerleşim programındaki sorunları dikkate almaları çağrısında bulunan Smart, bu tür bir sorun ortaya çıktığında havalimanında devreye girmesi gereken bir sürecin olması gerektiğini savundu. İçişleri Bakanlığı konuya ilişkin değerlendirme yapmak üzere bilgilendirildi.