İngiltere'de leylekler 600 yıl sonra yeniden doğaya bırakıldı

Ahşap bir kasanın kapağının açılmasıyla birlikte turuncu renkli uzun gagasını dışarı uzatan ilk leylek, başını ve ince vücudunu göstererek kanatlarını çırptı ve gökyüzüne doğru havalandı. Kısa süre sonra ikinci bir leylek tedirgin adımlarla uzun otlar arasında yürümeye başladı; hemen ardından üçüncü leylek de kanatlarını gererek koruma alanını keşfe çıktı.

Genç leyleklerden oluşan üçlü grup, Derbyshire'daki Willington Wetlands sulak alanındaki yeni yuvalarına ulaştı. Doğa koruma uzmanları, bu kuşların varlığının bölgede leyleklerin 600 yılı aşkın bir aradan sonra yeniden görülmesini tetikleyeceğini umut ediyor.

Derbyshire Wildlife Trust yaşam alanı sorumlusu ve doğa rezervinin yöneticisi Katie Last, projeyi bizzat yürüttüklerini belirterek hissettikleri mutluluğu dile getirdi. Willington'da leylekleri görmenin büyük bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Last, bu peyzajı yeniden canlandırmak için yıllarca çalıştıklarını ve sonuçtan büyük heyecan duyduklarını ifade etti. Sonraki hedeflerinin bu popülasyonu sürdürülebilir kılmak, serbestçe uçmalarını sağlamak ve insanların onları doğal yaşamda gözlemlemesine olanak tanımak olduğunu kaydetti.

Beyaz leylekler, Derbyshire ve Midlands bölgesinde ağırlıklı olarak yaşam alanlarının yok olması ve avlanma sebebiyle 14. yüzyıldan itibaren kaybolmuştu. Son dönemde bölgede leylek görülme sıklığı artsa da hiçbir leylek üremek için kalmamıştı. Biri dişi, biri erkek ve biri henüz cinsiyeti belirlenmemiş olan üç genç leyleğin, Trent Vadisi'nden geçen yabancı leylekleri çekecek bir "mıknatıs sürü" görevi görmesi ve diğerlerinin de yerleşmesini teşvik ederek sağlıklı bir üreme popülasyonu oluşturması hedefleniyor.

Leylekler kalabalık ortamlarda güvenlik aradıkları için diğer leyleklerin çevresine yerleştiklerinin kanıtlandığını belirten Last, Afrika'dan göç eden yabancı leyleklerin bulunduğunu, yakınlardaki Matlock ve Ashbourne'da da leylek kayıtları alındığını söyledi. Bu durumun mükemmel bir fırsat sunduğunu vurgulayan uzmanlar, kuşlara yuva yapma imkanı tanımak ve onları teşvik etmek amacıyla mevcut ağaçlara yapay platformlar da yerleştireceklerini bildirdi.

Personel, gönüllüler, bağışçılar ve kuş gözlemcilerinden oluşan heyecanlı bir kalabalığın izlediği leylekler, yeni yuvalarına kısa sürede uyum sağladı. Staffordshire'daki Celtic Rewilding esir üreme tesisinde yetiştirilen kuşlar, tilki ve vizonlara karşı elektrikli tel örgüyle korunan, küçük kuşları dışarıda tutarak kuş gribinden korumak için ince ağlarla çevrilen yeni özel tesise nakledildi.

Derbyshire Wildlife Trust, zaman içinde bölgede leyleklerin başarılı bir şekilde üremesini ve rezerv içerisinden doğaya salınmalarını sağlamayı amaçlayan iddialı bir tür kurtarma programı yürütüyor. İlk çift dikkatle izlenecek ve duruma göre gelecekte rezerve yeni kuşlar getirilebilecek. Derbyshire Wildlife Trust'ın vahşi peyzajlar direktörü Rachel Bennett, uzun vadeli umutlarının leyleklerin Midlands manzarasının bir parçası haline gelmesi olduğunu, ancak başarının yalnızca tek bir türle sınırlı kalmayıp gelişen sulak alanları, zenginleşen yaban hayatını ve doğayla bütünleşen toplulukları kapsadığını belirtti.

Landfill Communities Fund aracılığıyla Veolia Environmental Trust tarafından finanse edilen 309 bin sterlinlik projenin yalnızca ikonik bir kuşun dönüşünden ibaret olmadığını ifade eden Katie Last, temel amacın insanlarda doğaya karşı merak uyandırmak olduğunu vurguladı. Sağlıklı ve dinamik bir peyzaj yaratmanın sayısız diğer türe de fayda sağlayan habitatlar oluşturduğunu kaydetti.

Eski bir çakıl ocağı sahası olan 40 hektarlık Willington Wetlands rewilding alanı, leyleklerin geri dönüşü için kritik bir adım olarak belirlendi. Yıllar süren restorasyon çalışmaları sonucunda sulak çayırlar, açık havuzlar ve kamışlıklar oluşturularak leyleklere uygun beslenme ve yuvalanma koşulları sağlandı. Bölge, 2021 yılında İskoçya'dan getirilen iki çift kunduzun salınmasından bu yana Derbyshire'da 800 yılı aşkın süredir ilk kez yaşayan yerleşik kunduzlara da ev sahipliği yaparak akışkan bir sulak alan habitatı oluşturulmasına katkı sundu.

Avrupa genelinde insanlarla güçlü bir bağı bulunan ve folklorun bir parçası olan leylekler, ilkbaharda göç ederek yeni yaşamın habercisi kabul ediliyor. Bebeklerin leylekler tarafından getirildiğine dair yaygın inanışlar bulunurken, bu türün insanları doğayla yeniden bağ kurma konusunda ilham verdiği ifade ediliyor. Leyleklerin daha sağlıklı sulak alanları, ekosistemleri ve yaban hayatı açısından zenginleşen bir doğayı temsil ettiği belirtiliyor.

Rezervin genişlemesini ve Trent Nehri'nin bir yaban hayatı koridoru haline gelmesini arzuladıklarını belirten Last, arazi sahiplerinin bu süreçte iş birliği yapmasının ve yaban hayatının serbestçe hareket edebileceği alanlar oluşturmasının önemine dikkat çekti.