Irak ekonomisinde savaş krizi: Hürmüz Boğazı bütçeyi vurdu

Irak ekonomisi, komşusunda patlak veren savaşın etkisiyle derin bir mali krize girdi. Bağdat yönetimi, sadece bölgesel güvenlik endişeleriyle değil, hızlanan bir para sıkıntısıyla da sınanıyor. Devlet gelirlerinin yüzde 90'ı petrol ihracatından geldiği için, Hürmüz Boğazı'nın kapanması ülkenin tüm bütçesini doğrudan etkiledi.

Mart ayında gerilimin zirve yaptığı dönemde Irak'ın petrol ihracat hacmi düştü. Standart olan aylık yaklaşık 100 milyon varil ihracat, sadece 18,6 milyon varile geriledi. Bu ani düşüş, aylık gelirleri bir gecede yaklaşık 6,8 milyar dolardan 2 milyar doların altına çekti. Maliye Bakanlığı, bu durumla birlikte büyük bir bütçe açığıyla karşı karşıya kaldı.

Irak'ta milyonlarca kamu sektörü çalışanı, emekli ve sosyal yardım alan kişi, merkezi hükümetten gelen aylık doğrudan ödemelere güveniyor. Irak Merkez Bankası'ndaki döviz rezervleri başlangıçta bir tampon görevi gördü. Ancak finans uzmanları, kamu maaşlarının doğrudan tehdit altına girmesinden önce likit rezervlerin yalnızca birkaç ay boyunca finansman açığını kapatabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Gittikçe derinleşen ekonomik daralma, sıradan vatandaşları da ciddi şekilde etkiledi. Kesintiye uğrayan ticaret yolları, Bağdat ve Erbil gibi büyük şehirlerde temel gıda ve tüketim fiyatlarını yükseltti. Komşu İran'dan yapılan temel ithalat durdu.

Bu durum, yerel emtia fiyatlarında ve günlük yakıt maliyetlerinde artışa yol açtı. Aynı zamanda, yerel elektrik şebekelerini beslemek için uzun süredir İran'dan ithal edilen doğal gaza bağımlılık bulunuyor. Bölgesel sıcaklıkların zirve yaptığı dönemde bu durum elektrik kesintilerini daha da kötüleştirdi.

Irak Petrol Bakanlığı, alternatif lojistik ve güvenlik önlemlerinin devreye girmesiyle ham petrol ihracatında günlük 2 milyon varile doğru ilk bir toparlanma olduğunu bildirdi. Ancak devlet bütçesine verilen mali zarar derin kalmaya devam ediyor. Parlamento mali komitesi, süregelen açık baskılarının ağır gölgesi altında gelecekteki bütçe çerçevelerini hazırlamaya başladı.

Coğrafi ve siyasi olarak komşuları arasında sıkışıp kalan Irak'ın en temel kırılganlığı, tek bir ihracat yolunun kesilmesi halinde dahi ciddi darbe alan bir ekonomi yapısında yatıyor.