İran'da madde 16 sanayiye yenilenebilir enerji zorunluluğu getirdi

Enerji analisti Mehrzad Limouchi, madde 16'nın bilgi temelli üretimde sıçrama yasasının önemli bir yeniliği olduğunu belirtti. Bu maddeyle yenilenebilir enerji geliştirme ilk kez salt destekleyici politikadan çıkarak sanayi sektörü için ekonomik bir zorunluluk haline geldi.

Limouchi'ye göre, bir megavattan fazla elektrik tüketen sanayi kuruluşları ihtiyaç duydukları elektriğin bir bölümünü yenilenebilir kaynaklardan karşılamak zorunda. Bu oran yüzde birle başlıyor ve beşinci yılın sonunda en az yüzde beşe yükseliyor.

Bu yaklaşım temiz elektrik üretimini artırırken yenilenebilir teknolojilere ve bilgi temelli şirketlere yönelik istikrarlı bir yatırım piyasası oluşturuyor.

Analist, maddenin yalnızca yasal bir yükümlülük olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Madde aslında elektrik piyasasının yapısını düzeltmek için kullanılan bir ekonomik politika aracı. Önceki yıllarda yenilenebilir enerji gelişimi ağırlıklı olarak devlet kaynaklarına veya garantili alım sistemine dayanıyordu. Bu maddeyle ise ülkenin en büyük elektrik tüketicilerinden kalıcı ve öngörülebilir bir talep yaratılıyor. Bu durum yatırım riskini önemli ölçüde azaltıyor.

Limouchi, maddenin yalnızca güneş ve rüzgar santrali kapasitesini artırmakla sınırlı kalmadığını, asıl önemli kazanımın yerli teknolojilerin oluşması ve yenilenebilir enerji sektörünün değer zincirinin güçlenmesi olduğunu ifade etti. Sürekli talep oluştuğunda bilgi temelli şirketler invertör, enerji depolama sistemleri, akıllı kontrol ekipmanları, tüketim yönetimi yazılımları, güneş panelleri ve işletme ekipmanları gibi alanlara yatırım yapma motivasyonu kazanıyor.

Madde, enerji politikası ile sanayi politikasını birbirine bağlıyor. Birçok ülkede temiz enerji gelişimi çevresel politika olarak ele alınırken bu yasada yenilenebilir enerji teknoloji geliştirme, yerli üretim derinliği artırma, nitelikli istihdam yaratma ve bilgi temelli sanayilerin rekabet gücünü yükseltme aracı haline geliyor.

Analist, İran elektrik sektörünün sürekli artan tüketim ile yeni üretim kapasitelerine sınırlı yatırım sorunu yaşadığını hatırlattı. Yerinde kurulan yenilenebilir santraller hem şebeke üzerindeki baskıyı azaltıyor hem de yatırım yükünün bir kısmını özel sektöre kaydırıyor.

Maddenin ekonomik bir diğer avantajı elektrik tüketim maliyetini sanayinin yatırım kararlarına bağlaması. Böylece sanayi kuruluşları yenilenebilir elektrik bedeli ödemek ile kendi santralini kurmak arasında ekonomik tercih yapabiliyor.

Limouchi, maddenin ülke enerji güvenliğine de katkı sağladığını belirtti. Tüketim yerinde üretim arttıkça şebekenin merkezi santrallere bağımlılığı azalıyor ve tüketim dalgalanmaları, yakıt kısıtları ile olası arızalara karşı dayanıklılık artıyor.

Gelecekte ülkelerin rekabetinin yalnızca elektrik üretim miktarı üzerine değil, enerji dönüşümü teknolojilerinin geliştirilmesi üzerine olacağını söyleyen analist, madde 16'nın İran'ı bu yolda ilerletebilecek potansiyele sahip olduğunu ancak bunun istikrarlı düzenlemeler, uygun finansman ve hedefli yatırımcı desteğiyle mümkün olacağını kaydetti.

Yasanın uygulanmasının yanı sıra yenilenebilir enerjiye ilişkin finansal piyasaların da geliştirilmesi gerektiğini belirten Limouchi, uzun vadeli elektrik alım sözleşmeleri, yenilikçi finansman araçları, yeşil elektrik piyasası ve özel sektörün daha geniş katılımının maddeyi hızlandıracağını söyledi.

Analist, madde 16'nın salt idari bir yükümlülük olarak uygulanması halinde kapasitesinin bir kısmının kaybedileceğini, ancak sanayi ve enerji politikasının eksenine yerleştirilmesi halinde son yılların en büyük yapısal dönüşümünü başlatabileceğini vurguladı.