İskoçya'daki Cairngorms Milli Parkı'nda yangın 12 gündür sürüyor

İskoçya’nın dağlık bölgesinin en değerli doğal peyzajlarından biri olan Cairngorms Milli Parkı, çayır ve ormanlık alanlarda 12 gündür süren devasa orman yangını nedeniyle tanınmaz hale geldi. Pazar günü alçak bulutların dağılmasıyla birlikte kararmış arazilerin genişliği ortaya çıkarken, hâlâ yanan bölgelerden gökyüzüne dumanlar yükselmeye devam etti. Akşam saatlerinde ise gökyüzü ürkütücü bir turuncu renge büründü.

Yetkililer, Cairngorms'un şimdiye kadar gördüğü en büyük yangın olarak nitelendirilen afette tehlikenin henüz geçmediği konusunda uyardı. Alevlerin tamamen söndürülmesinin haftalar, hatta aylar sürebileceği belirtilirken, acil durum ekipleri yangının daha fazla yayılmasını engellemeye çalışıyor. Bugüne kadar meydana gelen hasarın çok büyük olduğu ve bölgenin eski haline dönmesinin onlarca yıl alacağı ifade ediliyor.

Yangın, 300 yıllık İskoç çamlarını barındıran Caledonian çam ormanının bazı bölümlerini yuttu. Ancak yaşlı ormanların büyük bir kısmının, yangının ilk günlerinde arazide acilen buldozerlerle açılan yangın şeritleri sayesinde kurtarıldığı bildirildi. Kuzey bölgesi için Forestry and Land Scotland planlama yöneticisi Ian Allsopp, nadir yaşam alanlarının kaybolmasının büyük bir zorluk yarattığını belirterek, geyik gibi büyük hayvanların kaçabildiğini ancak daha küçük memeliler, kertenkeleler, böcekler ve yerde yuvalanan kuşların telef olduğunu söyledi.

Cairngorms Milli Parkı İcra Kurulu Başkanı Grant Moir, bunun parkın gördüğü en kötü yangın olduğunu dile getirdi. Moir, yangının doğrudan Cairngorms'un merkezinde, dağların ve Abernethy'nin kalbinde yer almasının burayı çok kıymetli kıldığını vurguladı.

Nisan ayında yaz aylarında kamp ateşi ve mangal yakılmasını yasaklayan bir park tüzüğü yürürlüğe konulmuştu. Yangının çıkış nedeni henüz bilinmiyor ancak Birleşik Krallık'taki orman yangınlarının büyük çoğunluğunun insan kaynaklı olduğu, atılan bir sigara izmariti veya cam şişe gibi küçük sebeplerden çıkabildiği biliniyor. Police Scotland Cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, artık yangını büyük bir olay olarak değerlendirmediğini duyurdu. Ancak geçen hafta yangının 'kontrol altına alındığı' söylendikten sonra kuvvetli rüzgarların alevleri körüklemesi ve Cuma gecesi Nethy Bridge köyünün boşaltılmasına yol açması nedeniyle bölge halkı arasında endişe hâlâ yüksek seviyede.

Bölge sakinlerinin evlerine dönmesine izin verildi. Acil durum ekipleri için geçici üs olarak kullanılan Nethy Bridge toplum merkezinin içinde, duvara dayalı uzun bir masanın bağışlanan gıdalarla dolup taştığı görüldü; itfaiye, polis ve gönüllüler ise yorgun halleriyle çevrede koşturuyor. Köyde yaşayan emekli basın fotoğrafçısı Sandy McCook, durumun kesinlikle yürek burkucu olduğunu belirterek Cuma günkü alevlerin felaket niteliğinde olduğunu ifade etti.

McCook aynı zamanda tepkili ve birçok yerli halk yangının önlenebileceğini düşünüyor. McCook, Guardian'a yangının henüz bir tenis kortu büyüklüğündeyken çektiği bir fotoğrafı gösterdi. Devlet sözleşmesiyle bu tür olaylarla ilgilenecek bir helikopterin o an orada bulunması durumunda, yangının bildirildikten sonraki iki saat içinde söndürülebileceğini savundu. İskoç hava ambulansına benzer, zor ulaşılabilen yangınlarla müdahale edebilecek uzman bir yangın söndürme helikopteri ve ekibinin hazır bulundurulduğu bir model görmek istediğini belirten tek kişi kendisi değil.

Cairngorms'daki yangın noktalarına günde yaklaşık 750 bin litre su bırakarak yardım sağlamak üzere özel olarak üç helikopter kiralandı ve bu durum yangının kontrol altına alınmasında kritik rol oynadı. Allsopp, helikopter şirketlerinin cehenneme dönen bölgeye su bombası atabilmesinden ötürü çok şanslı olduklarını kaydetti.

Cairngorms bölgesinin dik dağlar ve ormanlar içeren aşırı zorlu bir arazi yapısına sahip olduğunu belirten yetkililer, erişimin çok zor olması nedeniyle insanların bu bölgelere ulaşamadığını aktardı. Pazartesi günü İskoçya Yeşil Partisi, yangın mevsimi boyunca halkın erişimine açık yangın söndürme uçakları tahsis edilmesi çağrısında bulunarak, İskoçya'nın özel operatörlerin ve ödünç alınan kaynakların yama işine güvenmeye devam edemeyeceğini bildirdi.

Bu açıklama, Birleşik Krallık hükümetinin Pazar günü askeri destek teklifinde bulunmasının ancak İskoç hükümeti tarafından talep edilen uzman yangın söndürme helikopterlerine erişimlerinin olmadığını bildirmesinin ardından geldi. İtfaiyeciler yoğun bir operasyonun sürdüğünü, ancak şiddetli yağmur ve düşük rüzgar gibi daha iyi hava koşullarının yangını yavaşlattığını ve yayılmasını sınırladığını açıkladı. İskoçya itfaiye ve kurtarma servisi Pazar günü yaptığı açıklamada, olay yerinde 75'ten fazla itfaiyecinin görev yapmaya devam ettiğini bildirdi.

Hafif yağmur bir rahatlama sağlasa da, sahadaki herkes gelecekteki kuru hava koşulları karşısında endişeli. Allsopp, yağışlı havanın yangını tek başına söndürmeye yetmeyeceğini, kontrol altına almak için günlerce helikopterle su atılması gerektiğini vurguladı.

Sürdürülen operasyon; Forestry and Land Scotland, milli park otoritesi, polis, itfaiye, RSPB, Highland Konseyi ve diğer ortakların katıldığı, İskoçya ile Birleşik Krallık hükümetlerinin destek verdiği büyük ve koordineli bir çaba olarak yürütülüyor. Allsopp, her kurumun birlikte harika bir uyum içinde çalıştığını, beceri ve bilgileri birleştirdiğini belirterek muhasebecilerin bile su ve güneş kremi taşımak için sahada koşturduğunu, zaman zaman durumun tamamen bunaltıcı olduğunu ve bir savaş stratejisi gibi hissettirdiğini ifade etti.