İspanya'daki 850 bin yıllık mağarada yamyamlık izleri

İspanya'daki dünyaca ünlü Gran Dolina mağarasında gün yüzüne çıkarılan 850 bin yıllık fosiller, insanlık tarihinin geçmişine ışık tuttu. Yeni bulgular, erken insan akrabalarının yamyamlık geçmişinde sadece çocukların değil, yetişkinlerin de hedef alındığını gözler önüne serdi.

Katalan İnsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrimi Enstitüsü (IPHES) tarafından yayımlanan yeni araştırmaya göre, mağarada günümüzden 850 bin yıl önce yaşayan antik insan akrabalarına ait iki düzineden fazla yeni kemik ve diş kalıntısı keşfedildi.

Buluntular arasında kafatası parçaları, omurga, kol ve bacak kemikleri ile modern insanların soyu tükenmiş yakın akrabası olan Homo antecessor türüne ait üç diş yer alıyor. Bu tür, yaklaşık 1,2 milyon ile 770 bin yıl önce Avrupa'da yaşamıştı.

On yıllardır mağarada yürütülen kazılarda Homo antecessor türünün kendi grup üyelerini besin amacıyla yediğine dair çok sayıda kanıt bulunmuştu. Ancak 2010 yılında yapılan bir çalışmada, bu yamyamlık izlerinin çoğunlukla rakip grupların savunmasız üyeleri olan bebekler ve çocuklardan oluştuğu düşünülüyordu; çünkü onların avlanması ve etkisiz hale getirilmesi çok daha kolaydı.

Ancak yeni kazılan fosiller bu varsayımı tamamen sarstı. IPHES'ten biyolojik antropolog Palmira Saladié, yeni keşifle birlikte mağarada tespit edilen toplam birey sayısının en az 13'e yükseldiğini ve bunlardan yaklaşık yarısının yetişkinlerden oluştuğunu belirtti. Saladié, daha fazla yetişkin bireyin bulunması ve bazılarında kesik izlerinin olmasının yamyamlığın sadece gençlerle sınırlı olmadığını gösterdiğini ifade etti.

Mağarada ele geçirilen kanıtlar sadece bunlarla sınırlı kalmadı. Çakmak taşı, kuvarsit ve kumtaşından yapılmış taş aletlerin yanı sıra; sırtlan, kunduz, geyik, at ve gergedan gibi hayvan kemikleri de kazı alanında gün yüzüne çıkarıldı.

Mağarada bulunan taş aletlerin insan kemiklerindeki kesik izleriyle birebir uyuşması ve hayvan kemiklerinde kullanılan kesim tekniklerinin insanlar üzerinde de uygulanmış olması dikkat çekti. Daha önceki çalışmalarda insan kemikleri üzerinde tespit edilen insan ısırık izleri, cesetlerin kesin olarak tüketildiğinin en güvenilir kanıtı olarak kayıtlara geçmişti.

Gran Dolina'da yamyamlık uygulamasının varlığı kesin olarak kanıtlanmış olsa da, bilim insanlarının yanıt aradığı en büyük soru gizemini koruyor. Bu davranışın şiddetli kıtlık dönemlerinde hayatta kalma mücadelesi yüzünden mi, yoksa kabile içi çatışmalar ve ritüeller nedeniyle mi yapıldığı henüz netlik kazanmış değil. Araştırmacılar, yeni keşfedilen yetişkin kemiklerinin Homo antecessor grupları arasındaki bu davranışı daha iyi anlamalarına yardımcı olmasını umuyor.

IPHES'ten arkeolog Marina Mosquera, mağaradaki yeni alanda kazılara henüz yeni başladıklarını belirterek, ilk sonuçların bile buranın devasa bir bilimsel potansiyele sahip olduğunu gösterdiğini kaydetti. Uzmanlar şimdi kemikler üzerinde yaşa bağlı farklılıkları, yamyamlık olaylarının sıklığını ve Homo antecessor gruplarının sosyal organizasyonunu çözmek için detaylı laboratuvar analizlerini sürdürüyor.