İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işverene 513 milyar TL aktarıldı

İşsizlik Sigortası Fonu, işsiz kalanlara gelir güvencesi sağlamak amacıyla kurulmuştur. Ancak zamanla bu fon, işveren teşviklerinin finansman kaynaklarından biri haline gelmiştir. DİSK-AR’ın Ağustos 2026 raporuna göre, fonun kaynakları işsizlerden ziyade işverenlere ve aktif işgücü programlarına aktarılmaktadır.

Resmi İŞKUR verilerine dayanan hesaplamalara göre, 2016 yılında fon giderlerinin yüzde 37,4’ü işsizlik ödemelerine, yüzde 20,3’ü ise işveren teşviklerine ayrılmıştır. 2026’nın ilk yedi ayında ise işsizlik ödemelerinin oranı yüzde 31’e düşerken, işveren teşvikleri ve desteklerinin toplam payı yüzde 44,3’e çıkmıştır.

Fonun 2023-2026 Temmuz dönemindeki bilançosu, bu durumu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Bu dönemde toplam gider 756 milyar TL olarak kaydedilmiş, bunun 390,2 milyar TL’si işveren teşvikleri ve işbaşı eğitim programlarına aktarılmıştır. Bu kalemlerin toplam gider içindeki payı yüzde 51,6 olurken, işsizlere yapılan ödemeler 215,6 milyar TL’de kalmış ve toplam giderlerin yüzde 28,5’ini oluşturmuştur.

2016’dan Temmuz 2026’ya kadar fonun toplam gideri 1 trilyon 33 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu dönemde işveren teşviklerine ayrılan miktar ise 513,6 milyar TL olmuştur. İşsizlik ödemeleri ise 325 milyar TL olarak kaydedilmiştir.

Böylece fondan işsiz işçilere yapılan ödemelerin toplam gider içindeki payı yüzde 31,5 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, işsizlik ödeneğine erişim oranı da oldukça düşüktür. Resmî verilere göre 2 milyon 688 bin işsiz bulunurken, yalnızca 460 bin kişi işsizlik ödeneğinden yararlanabilmiştir.

Bu da demektir ki, resmi işsizlerin sadece yüzde 17,1’i ödenek alabilmiştir; her 100 işsizden yaklaşık 83’ü bu destekten faydalanamamıştır. Fon kaynaklarının işverenlere aktarımını kolaylaştıran düzenlemeler de gerçekleştirilmiştir. 14 Temmuz 2025 tarihinde alınan bir karar, fon gelirlerinden istihdamı koruyucu ve artırıcı tedbirler ile işgücü hizmetlerinde kullanılabilecek oranı yüzde 30’dan yüzde 50’ye çıkarmıştır.

İşsizlik Fonu, aynı zamanda kamu borçlanmasının finansmanında da kullanılmaktadır. Temmuz 2026 itibarıyla fonun toplam maddi ve mali varlığı 817,3 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bunun 601,2 milyar TL’si devlet tahvillerinde, 212,8 milyar TL’si mevduat hesaplarında, 3,77 milyar TL’si ise Takasbank Para Piyasası’nda tutulmaktadır.

Fon varlıklarının yüzde 73,6’sının devlet tahvillerinde bulunması dikkat çekmektedir. DİSK-AR, devlet tahvilleri ve Takasbank Para Piyasası’ndaki toplam 604,5 milyar TL’lik kaynağın İşsizlik Fonu’nun Hazine açısından ucuz bir iç borçlanma kaynağı olarak kullanıldığını ifade etmektedir. DİSK, fonun kuruluş amacına geri döndürülmesini ve işverenlere yapılan kaynak aktarımının sonlandırılmasını talep etmektedir.

Ayrıca işsizlik ödeneğine erişim koşullarının kolaylaştırılması, ödenek süresi ve tutarının artırılması, ödeneğin alt sınırının net asgari ücretin altında olmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

DİSK’in diğer talepleri arasında aktif işgücü programlarının ucuz ve güvencesiz işgücü sağlama mekanizması olmaktan çıkarılması ve İşsizlik Sigortası Fonu’nun gelir-gider bilgilerinin kamuoyuna daha şeffaf bir şekilde sunulması bulunmaktadır.