İtalya'da yeni trafik taslağı: 85 yaş üstü sürücüler için kısıtlamalar getiriliyor

İtalya’da hazırlanan yeni Karayolu Kanunu taslağı, 85 yaş üzerindeki sürücüler için bazı tartışmalı sınırlamalar öngörüyor. Bu sınırlamalar arasında, sürücülerin evlerinden 100 kilometreden fazla uzaklaşamayacakları, otoyola çıkamayacakları ve direksiyon başında alkol sınırının sıfır olacağı yer alıyor.

Ancak, bu yasaklardan kurtulmak isteyenler, daha kapsamlı bir sağlık kontrolünden geçmek zorunda kalacaklar. Taslak, şu anda ilgili kurumların görüşüne sunulacak. Yeni düzenleme, mevcut ehliyet yenileme sistemini büyük ölçüde koruyacak.

İtalya’da normal otomobil ehliyetleri, 50 yaşına kadar 10 yılda, 50-70 yaş arasında 5 yılda, 70-80 arasında 3 yılda, 80 yaşında ise iki yılda bir yenileniyor. Taslağa göre, 80 yaşından sonra iki yılda bir yenileme yapılacak ancak yetkili kurumların onayı gerekecek.

Asıl değişiklik ise 85 yaşından itibaren devreye girecek. 85 yaşındaki sürücüler, ehliyetlerinin ilk yenilenmesinde otomatik olarak üç kısıtlamaya tabi tutulacak. Bu kısıtlamalar, otoyollarda araç kullanma yasağı, evlerinin 100 kilometre yarıçapının dışına çıkamama ve kandaki alkol oranının sıfır olması olarak belirlendi.

90 yaşından sonra da aynı sınırlar geçerli olacak; ancak ehliyetin geçerlilik süresi bir yıla düşecek. La Repubblica, düzenlemenin arkasında geçen yıl yaşlı sürücülerin hatalarıyla ilişkilendirilen birçok trafik kazasının bulunduğunu belirtiyor. Ancak özellikle 100 kilometre sınırı ve otoyol yasağı, İtalya’da büyük bir tartışma yaratması bekleniyor.

Gazete, meselenin yalnızca trafik güvenliği ile sınırlı olmadığını, yaşlı insanların hareket özgürlüğünün de tartışmanın bir diğer boyutu olduğunu vurguluyor. Büyük kentlerin dışında yaşayanlar için otomobil, doktora ya da eczaneye ulaşmanın tek yolu olabiliyor. Bu nedenle düzenlemenin kişisel özgürlükleri aşırı sınırladığı ve hatta anayasal açıdan sorun yaratabileceği savunuluyor.

Taslakta, 85 yaşını geçen herkese kesin bir yasak getirilmiyor. Kendini otomobil kullanabilecek durumda gören sürücüler, normal sağlık kontrolü yerine yerel sağlık komisyonundan daha kapsamlı bir değerlendirme talep edebiliyor. Komisyon, sürücünün sağlık durumunu inceleyerek 100 kilometre ve otoyol kısıtlamalarını devam ettirebilir, değiştirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Bunun için sürücünün elektronik sağlık dosyasının komisyon tarafından incelenmesine izin vermesi gerekiyor. Ancak burada başka bir sorun ortaya çıkıyor. Daha kapsamlı muayene, daha fazla bürokrasi anlamına geliyor.

Bu sürecin bazı 85 yaş üzerindeki sürücüleri ehliyetlerini yenilemekten vazgeçirebileceği belirtiliyor. Üstelik sağlık komisyonlarının değerlendirmeyi nasıl yapacağı henüz belli değil. Bunun, Sağlık ve Ulaştırma Bakanlıkları’nın hazırlayacağı ayrı bir kararnameyle belirlenmesi gerekiyor.

Türkiye’de ise 85 yaşından sonra otomobil kullanmayı yasaklayan ya da sürücüleri evinin 100 kilometre çevresiyle sınırlayan genel bir düzenleme bulunmuyor. Türkiye’de sürücülük için temel ölçüt, yaşın kendisinden çok sağlık açısından araç kullanmaya uygunluk. Sürücü sağlık muayenesinde görme ve işitmenin yanı sıra nörolojik, psikiyatrik ve diğer sağlık sorunları değerlendiriliyor.

Gerekli durumlarda uzman hekim ya da sağlık kurulu incelemesi istenebiliyor. Sürücü belgesine sağlık durumuna bağlı kısıtlamalar ve özel kodlar da eklenebiliyor. Sürücülerin sağlık şartları, Sağlık ve İçişleri Bakanlıkları’nın ortak yönetmeliğiyle düzenleniyor.

İtalya’daki taslağın Türkiye’den en önemli farkı, İtalya’nın 85 yaşını doğrudan bir eşik olarak kabul edip otomatik sürüş sınırlamaları getirmeyi düşünmesi. Türkiye’de ise 85 yaşındaki bir kişinin yalnızca yaşı nedeniyle 100 kilometre sınırı veya otoyol yasağı yok.