İtalyan sinema örgütleri Venedik Festivali'ni protesto etti

İtalya'daki sinema örgütleri, bu yılki Venedik Film Festivali'nin ana yarışma bölümünde kadın yönetmenlerin yeterince temsil edilmediğini belirterek festival yönetimine karşı ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride, yirmi filmden yalnızca birinin kadın yönetmen tarafından çekildiği vurgulandı.

Örgütler, festivalin sanat yönetmeni Alberto Barbera'yı hedef alarak İtalyan sinemasından yedi erkek yönetmenin yarışma ve yarışma dışı bölümlerde yer aldığını, ancak hiçbir İtalyan kadın sinemacının seçilmediğini belirtti. Bu durumu tek boyutlu ve tamamen erkek egemen bir tercih olarak nitelendirdiler.

Bildiri, İtalyan gazetesi La Repubblica'da dün yayımlandı ve sosyal medyada geniş yer buldu. Bildiride kalitenin tarafsız ve tarih üstü bir kavram olmadığı, aksine sürekli değişen ve evrilen bir olgu olduğu ifade edildi. Sanatın bedenler, gözyaşları, kan ve güçten oluşan bir mücadele alanı olduğu belirtildi.

Seçimlerin her zaman bir bakış açısını, bir kültürü ve bir inancı yansıttığı kaydedilen bildiride, kalitenin bu etkenlerden bağımsız düşünülemeyeceği vurgulandı. Her yıl ortaya çıkan bu dengesiz sonucun, kadın yönetmenlerin yeterince iyi olmadığı şeklinde yorumlanamayacağı, aksine sinemaya bakış araçlarının güncelliğinin sorgulanması gerektiği ifade edildi.

Bildiriyi imzalayanlar arasında Kadınlar Sinema Televizyon ve Medya İtalya, İtalyan Sinema Yönetmenleri Derneği, Venedik Günleri'ni yöneten yüz kişi, Avrupa Kadın Görsel İşitsel Ağı ve İtalyan Belgesel Yönetmenleri Örgütü yer aldı.

Bu yıl ana yarışmada yalnızca Danimarkalı-Mısırlı yönetmen El Tahawy'nin "Bilinmeyen Kadın" adlı filmi kadın yönetmen yapımı olarak seçildi. Geçen yıl ise yirmi bir filmden altısı kadın yönetmenlere aitti.

Festivalin yeni seslere ve öncü yapımlara odaklanan Ufuklar bölümünde ise on dokuz filmden sekizi kadın yönetmenler tarafından çekildi. Bu oran yaklaşık yüzde kırk iki olarak hesaplandı.

Alberto Barbera geçen hafta verdiği bir röportajda, Venedik'in 2000 yılından bu yana Cannes ve Berlin dahil diğer büyük festivallere göre kadın yönetmenlere daha fazla ana ödül verdiğini savundu. Son beş yılda üç kadın yönetmenin Altın Aslan kazandığını hatırlattı: Chloé Zhao 2020'de Nomadland ile, Audrey Diwan 2021'de Happening ile ve Laura Poitras 2022'de All the Beauty and the Bloodshed ile.

Geçen yıl İtalyan kadın yönetmen Maura Delpero Vermiglio filmiyle Gümüş Aslan jüri özel ödülünü aldı. Barbera, bu yılki ana bölümlerin jüri başkanlarının üçünün kadın olduğunu belirtti: Maggie Gyllenhaal ana yarışma jürisine, Valérie Donzelli Ufuklar bölümüne, Carolina Cavalli ise Luigi De Laurentiis ilk film ödülü jürisine başkanlık ediyor.

Barbera, kadın yönetmenlerden daha fazla film almak istediklerini ancak bu yıl başvuruların azaldığını söyledi. Kadın yönetmen filmlerinin başvuruların yalnızca yüzde yirmi dördünü oluşturduğunu, geçen yıl bu oranın yüzde otuz olduğunu açıkladı. Kalitelerinin de düşük olduğunu belirten Barbera, bu nedenle daha fazla filmi yarışmaya dahil edemediklerini ifade etti. Cinsiyete dayalı seçim yapılmasına karşı olduklarını ve filmlerin yalnızca kalite ölçütüne göre değerlendirildiğini vurguladı.

Bağımsız Venedik Günleri bölümü, yirmi beş filmden on dördünü kadın yönetmenlere ayırdı. Eleştirmenler Haftası'nda ise yedi filmden ikisi kadın yönetmenlere ait.

Ana yarışma seçimlerinin bu yılki festivalde yoğun tartışma yaratması bekleniyor. Festival 2-12 Eylül tarihleri arasında düzenlenecek.