Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar'da hayatını kaybetti

Kanuni Sultan Süleyman tam 460 yıl önce bugün Zigetvar Seferi sırasında otağında hayatını kaybetti. Kırk altı yıl süren saltanatı Osmanlı tarihinin Altın Çağı olarak görüldü. Devlet düzeninin bozulduğu dönemlerde nasihatname yazarları sık sık onun dönemine dönme idealini dile getirdi.

On altıncı yüzyılın ilk çeyreğinde Batı Avrupa’da feodal yapı çözülürken Rönesans düşüncesi yayıldı ve coğrafi keşifler ticaret yollarını değiştirdi. Doğu’da Safeviler, Memlükler ve Osmanlı arasında güç dengesi hızlı değişiyordu. Yavuz Sultan Selim sekiz yıllık saltanatı boyunca sınırları Doğu ve Güney yönünde iki buçuk kattan fazla genişletti.

Suriye, Mısır ve Hicaz’ın alınmasıyla hilafet Osmanlılara geçti. Yavuz Sultan Selim 21 Eylül 1520 gecesi Çorlu yakınlarında vefat etti. Ölüm haberi bir süre gizlendi ve Manisa sancakbeyi olan 25 yaşındaki Şehzade Süleyman’a ulaştırıldı.

Tahtın tek erkek varisi olması nedeniyle çatışma yaşanmadan geçiş gerçekleşti. Süleyman 30 Eylül 1520’de tahta çıktı. Şehzade Süleyman 6 Kasım 1494’te Trabzon’da doğdu. Annesi Hafsa Sultan’ın yanında büyüdü. Sütkardeşi Yahya Efendi ile birlikte dinî ve ilmî eğitim aldı. 1509’da Kefe sancakbeyliğine atandı.

1513’te Manisa’ya gönderildi. Babasının seferleri sırasında Edirne ve İstanbul’da devlet işlerini yürüttü. Tahta çıktıktan sonra Yavuz döneminde Tebriz ve Kahire’den getirilen âlim, zanaatkâr ve tüccarların memleketlerine dönmelerine izin verdi. İpek ticareti yasağını kaldırdı. Zarar gören tüccarların kayıpları hazineden karşılandı. Halka zulmeden yöneticilere karşı sert davrandı.

Gelibolu Sancakbeyi Cafer Bey görevden alınarak idam edildi. Sadrazam Pargalı İbrahim Paşa padişahın en yakınındaki isimlerden biri oldu. 1524’te Muhsine Hatun ile evlendi. Mısır’daki düzenlemeleriyle nüfuzunu artırdı. Yetkilerinin artması 1536’da idamıyla sonuçlandı. Saltanatın ilk yıllarında Belgrad 1521’de, Rodos 1522’de fethedildi.

1526’da Mohaç Meydan Muharebesi’nde Macar ordusu yenildi. 1529’da Birinci Viyana Kuşatması ve 1532’de Alaman Seferi yapıldı. 1541’de Budin doğrudan Osmanlı idaresine alındı.

Doğu’da Safevilerle mücadele devam etti. 1534-1536 Irakeyn Seferi’nde Tebriz ve Bağdat alındı. Bağdat’ta İmam-ı Âzam türbesi ve Şeyh Abdülkadir Geylânî makamı onarıldı. 1548 ve 1553-1555 seferleri yapıldı. 1555 Amasya Antlaşması ile barış sağlandı. Şeyhülislam Ebussuud Efendi ile birlikte kanunlar ile şer’î hukuk uyumlu hale getirildi. Vergi, arazi ve taşra idaresi düzenlendi. Padişah Muhibbî mahlasıyla şiirler yazdı. Bâkî ve Fuzûlî bu dönemde eser verdi. Mimar Sinan hassa başmimarı oldu. Şehzade Camii ve Süleymaniye Külliyesi’ni yaptı. 1565 Malta kuşatmasının ardından 1566’da Zigetvar seferine çıktı. Yetmiş yaşını aşmış ve nikris hastası olan padişah 6 Eylül’ü 7 Eylül’e bağlayan gece otağında vefat etti. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa ölüm haberini gizledi. Naaşı İstanbul’a getirilerek Süleymaniye Külliyesi’ndeki türbesine defnedildi.