Kazakistan'da köylüleri günlerce uyutan gizemin sırrı çözüldü

Kazakistan'ın kuzeyinde yer alan Kalachi köyünde, tıp tarihine geçecek kadar sıra dışı bir olay yaşandı. Köy sakinleri yemek yerken, sokakta yürürken ya da ders esnasında birdenbire derin bir uykuya daldı. Saatler sürmeyen bu uyku durumu günler boyunca devam etti. 2013 yılında patlak veren bu tuhaf salgında hastalar iki ila altı gün arasında değişen sürelerde koma benzeri uykulardan uyanamadı. Uyanan kişiler ise hiçbir şey hatırlamazken, şiddetli baş ağrısı ve denge sorunlarıyla karşı karşıya kaldı.

Çocuklarda durum çok daha korkutucu bir boyuta ulaştı. Uykudan uyanan çocuklar duvarlarda böcekler ya da uçan atlar gördüklerini iddia ederek halüsinasyonlar geçirdi. Yaşananların sadece toplu bir histeri olmadığı, köydeki evcil hayvanların da aynı şekilde aniden yere yığılıp günlerce uyumasıyla kesinlik kazandı. Yaklaşık 600 nüfuslu yerleşim yerinde 160'tan fazla kişi bu tanımlanamayan uyku hastalığına yakalandı ve Kalachi adeta hayalet bir kasabaya dönüştü.

Dünyanın dört bir yanından gelen virologlar, uyku uzmanları ve toksikologlar köye akın etti. Toprak, içme suyu ve yerel gıdalardan binlerce örnek toplandı. Yapılan radyoaktivite testleri temiz çıktı. Kanlarda bulaşıcı herhangi bir virüs veya bakteriye rastlanmadı. Ağır metal zehirlenmesi ihtimali de yapılan testlerle elendi. Sağlık personeli hastaneye getirilen köylülere serum vererek sadece uyanmalarını beklemek zorunda kaldı.

Gizem perdesi, 2015 yılında Kazakistan makamlarının gerçekleştirdiği kapsamlı jeolojik incelemeler sonucunda aralandı. Sorunun gıda, su veya virüslerden kaynaklanmadığı, doğrudan solunan havayla ilgili olduğu anlaşıldı. Köyün hemen yakınında, Sovyetler Birliği döneminden kalma ve 1990'larda terk edilerek sular altında kalan Krasnogorsk uranyum madeni bulunduğu tespit edildi.

Madendeki tehlikenin radyasyon olmadığı belirlendi. Sular altında kalan galerilerde biriken karbonmonoksit ve hidrokarbon gazlarının yer altındaki çatlaklardan yeryüzüne sızdığı ortaya çıktı. Özellikle rüzgarsız ve puslu günlerde bu gazların köyün üzerine bir örtü gibi yayıldığı ve havadaki oksijen miktarını aniden çok düşük seviyelere indirdiği saptandı. Beynin oksijensiz kaldığı durumlarda kendini korumak amacıyla vücudu aniden kapattığı ve derin bir koma uykusuna soktuğu anlaşıldı.

Bilimsel gerçeğin ortaya çıkmasının ardından Kazakistan hükümeti harekete geçti. Bölge yaşanamaz ilan edildi ve Kalachi halkı devlet tarafından sağlanan programlarla güvenli bölgelere nakledildi. Bugün Kalachi, bilim tarihine geçen gizemli olayların ardından terk edilmiş bir yer olarak sessizliğini koruyor.