Konya'da asırlık tuluk peyniri mağaralarda olgunlaşıyor

Konya'nın merkez Meram ilçesine bağlı Kızılören Mahallesi'nde köklü bir lezzet geleneği bu yıl da büyük bir titizlikle yaşatılıyor. Her yıl haziran ve temmuz aylarında hayata geçirilen bu geleneksel süreçte, üreticilerin büyük emeklerle hazırladığı peynirler, doğal serinliği ve neme sahip mağaralara emanet ediliyor. Katkı maddesi kullanılmadan yaklaşık 4 ila 5 ay boyunca mağarada kalan peynirler, ekim ayının son döneminde yeniden gün ışığına çıkıyor.

Söz konusu gün geldiğinde sadece peynirler değil, asırlık bir kültür, sabırlı bir emek ve yaşam tarzı da sofralardaki yerini alıyor. Meram Belediyesi de bu kapsamda önümüzdeki ekim ayında gerçekleştirilecek Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği için hazırlanan tuluk peynirlerini Kızılören'deki mağaralara yerleştirdi. Söz konusu peynirler, sonbahar sonunda düzenlenecek etkinlikte vatandaşlara ikram edilecek.

Kızılören'de nesilden nesle aktarılan bu özel peynirin üretimi için kadınlar, günün ilk saatlerinden itibaren yoğun bir mesai harcıyor. Sütü işleyen, kaynatan ve mayalayan kadınlar, günlerce süren çalışmanın ardından ürünü tuluğa dolduruyor. Uzun yıllardır bu zanaati sürdüren Miyase Koyuncu, üretim sürecini şu sözlerle aktardı: "Sütün yağı ayrılır. Sonra ısıtır, makineden çekeriz. Kaymağı ayrıldıktan sonra peynir mayasını çalarız, kaynatırız. Süzgeçlere dökeriz. Suyunu taşla bastırarak çıkarırız. Sonra tuluğa basıp mağaralara koyarız. Ekim sonunda ya da kasım başında çıkarılır. Mağarada kalınca tadı yerine geliyor."

Kızılören tuluk peynirini benzersiz kılan unsurların başında sadece sütü değil, keçi veya koyun derisinden yapılan tuluklar geliyor. Deri sayesinde peynir nefes alırken, mağaranın kendine has iklimi de ürüne ayrı bir aroma katıyor. Mahalle sakinlerinden Ahmet Koyuncu, bu geleneğin önemini vurgulayarak, "Tuluk deri olduğu için peynir daha korunaklı, daha sağlıklı oluyor ve ayrı bir aroma veriyor. Bu gelenek bizim dedlerimizden beri devam ediyor. Her yıl yaz aylarında peynirler mağaraya konur. Çevre köylerden gelip tuluklarını mağaraya koyanlar da olur. Dört beş ay sonra herkes gelip peynirini alır. Yaz boyunca mağarada bekleyen peynirler, kışın sofralarımızı süsler" dedi.

Bu etkinliğin yalnızca bir olgunlaşma aşaması olmadığını, aynı zamanda geçmişten bugüne taşınan kültürel bir miras barındırdığını belirten Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şunları kaydetti: "Kızılören'de ekim ayının sonu yaklaştığında mağaranın önünde yıllardır aynı heyecan yaşanıyor. Aylar önce bırakılan tuluklar tek tek çıkarılıyor. Her aile kendi peynirini teslim alırken mahallede adeta bayram havası oluşuyor. Geçtiğimiz yıl Meram Belediyesinin öncülüğünde yeniden canlandırılan Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği, bu yıl da aynı coşkuya hazırlanıyor. Bugün mağaraya yerleştirilen belediyeye ait tuluk peynirleri de ekim ayının sonunda düzenlenecek şenlikte çıkarılarak vatandaşlara ikram edilecek."

Bu ikramlarla asırlık geleneğin yaşatılacağını ve Kızılören tuluk peynirinin daha geniş kitlelere tanıtılacağını dile getiren Başkan Kavuş, sözlerini şöyle tamamladı: "Bu etkinliğin içinde alın teri var. Yaylalarda otlayan sürülerin bereketi var. Anaların sabahın erken saatlerinde başlayan emeği var. Ecdadımızın yüz yıllardır sürdürdüğü üretim kültürü var. Ve en önemlisi; zamana meydan okuyan, yüzyıllardır hiç bozulmadan bugüne ulaşan Anadolu irfanı var. Şimdi o tuluklar yine sessiz mağaranın serinliğinde aylarca bekleyecek. Doğa, zaman ve sabır el ele verecek. Ekim ayının sonunda mağaranın kapıları yeniden açıldığında ise yalnızca peynirler değil, yüzlerce yıllık bir kültür de her yıl yeniden gün yüzüne çıkıyor."