Maine Körfezi'ndeki pembe rengin sırrı çözüldü

Amerika Birleşik Devletleri'nde federal izin alarak hayata geçirilen ilk açık deniz okyanus alkaliliğini artırma deneyi, 2025 yılı ağustos ayında Maine Körfezi'nin yaklaşık 61 kilometre açıklarında uygulandı. Bir araştırma gemisinden altı saatlik bir süre zarfında yaklaşık 62 bin 400 litre seyreltilmiş sodyum kostik soda çözeltisinin yüzey sularına bırakılmasıyla gerçekleştirilen bu çalışmaya ilişkin ilk değerlendirmeler 2026 yılının şubat ayında paylaşıldı.

Uygulama sırasında ortaya çıkan ve deniz yüzeyinde geniş bir alana yayılan parlak pembe rengin, su hareketlerini yakından takip etmek maksadıyla karışıma ilave edilen Rhodamine Su İzleyicisi isimli özel bir boyadan ileri geldiği kaydedildi.

İkinci bir araştırma gemisi, insansız su altı araçları, yüzücü drifter cihazları, dronlar ve uydulardan gelen fotoğraflar eşliğinde takip edilen bölgede pH, alkalilik, çözünmüş karbondioksit, su sıcaklığı ile tuzluluk oranlarına dair ölçümler yapıldı. Woods Hole Oşinografi Enstitüsü (WHOI) yetkilileri, mercek altına alınan su kütlesinin yaklaşık beş gün boyunca izlenebildiğini ve su parametrelerinin öngörülen zaman zarfında eski başlangıç seviyelerine geri döndüğünü aktardı.

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan karbondioksit emisyonlarının her yıl yüzde 25 ile yüzde 30'luk kısmını emen okyanusların, yapıları içerisindeki alkali dengesi sayesinde karbonu bikarbonata dönüştürdüğü biliniyor. Uzmanlar, deniz suyuna alkali bileşenler ilave edilmesinin, okyanusun atmosferden çok daha fazla karbondioksit çekme kapasitesini artırma ve okyanus asitlenmesinin kabuklu deniz canlıları üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletme potansiyelini açık saha koşullarında test etti.

Deneme sahasında ve etrafında gerçekleştirilen ilk ölçüm ve analizlerde; bakteri, fitoplankton, klorofil, zooplankton, balık ve ıstakoz larvaları üzerinde kısa vadede herhangi bariz bir olumsuz etkiye rastlanmadığı ifade edildi.

Bununla beraber projeyi koordine eden ekip, çalışmanın oldukça sınırlı bir coğrafi alanda ve kısa sürede icra edildiğini, özellikle balıkçılık faaliyetleri ile besin zincirinin üst kademelerindeki muhtemel uzun vadeli sonuçların netleşmesi için ek modelleme çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.

Çevre Koruma Ajansı (EPA) eliyle yürütülen 15 aylık kapsamlı federal inceleme ve 75 günlük halkın görüşü sürecinin ardından onay alan proje çerçevesinde; bölgedeki balıkçılık grupları, yerli kabile temsilcileri ve bölge sakinleriyle 50'den fazla bilgilendirme toplantısının gerçekleştirildiği bildirildi.

Araştırma grubu, Maine Körfezi'ndeki bu saha uygulamasının kati bir karbondioksit giderme operasyonu olmadığını, önümüzdeki dönemde gündeme gelebilecek olası okyanus bazlı iklim müdahalelerinin sahada ne şekilde izlenebileceğine ve ölçülebileceğine dair bir deneme özelliği taşıdığını belirtti.