Manisa'da 2 bin 500 yıllık anıtsal mermer heykel bulundu
Manisa'daki Sardes Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, Lidya kültürünün izlerini taşıyan 2,2 metre boyunda genç erkek heykeli gün yüzüne çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinesinde Manisa'nın Salihli ilçesindeki Sardes Antik Kenti'nde sürdürülen kazı çalışmalarında, ayakta duran genç bir erkeği betimleyen anıtsal mermer heykel ele geçirildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfe dair sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Anadolu arkeolojisine değer katacak bu buluntunun MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirildiğini bildirdi.
Bakan Ersoy açıklamasında, 2,2 metre yüksekliğindeki mermer heykelin anıtsal boyutu, sağlam yapısı ve dikkat çekici detaylarıyla dönemin heykeltıraşlık sanatının nadide örnekleri arasında yer aldığını vurguladı. Eserin Roma Dönemi'nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanıldığı, yüzü aşağıya bakacak şekilde konumlandırılması sayesinde asırlar boyunca büyük ölçüde korunduğu tespit edildi.
Heykelin üzerinden çıkan alışılmadık giysi detaylarının Lidya kültürüne işaret ettiğini belirten Bakan Ersoy, elinde meyve tutan eserin Sardis'teki yaşamı, inanç dünyasını ve kültürel etkileşimleri aydınlatacağını kaydetti. Titizlikle yürütülecek bilimsel incelemeler ve konservasyon çalışmaları sırasında eserin yüzeyindeki boya izlerinin de araştırılacağını ifade eden Ersoy, işlemler bittikten sonra bu nadide parçanın Manisa Müzesi'nde sergileneceğini duyurdu ve çalışmada emeği geçen kurum ile ekiplere teşekkür etti.
MÖ 470-450 yılları arasına tarihlenen heykelin mevcut boyunun 2,2 metre olduğu saptandı. İnsan ölçülerini aşan boyutlarıyla dikkat çeken eser iki büyük parça halinde gün ışığına çıkarılırken, ayakları ile bazı küçük kısımlarının eksik olduğu belirlendi. Roma devrinde Sardes girişindeki sütunlu caddenin tabanına yüzü alta gelecek biçimde yerleştirilen heykelin yüz hatları bu sayede muhafaza edildi. Uzman ekipler çevresini temizledikten sonra eseri bulunduğu yerden güvenli şekilde çıkardı.
Eser, dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl özelliklerini hatırlatırken, yüz hatları ve anatomik ayrıntılarıyla MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına odaklanıyor. Genç erkeğin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve alt kısımda yatay çizgiler barındıran farklı bir giysi yer alıyor. Anadolu ve Yunanistan'daki benzer örneklerde görülmeyen bu giyim biçimi, eserin yerel yapısını ve Lidya ile bağını gözler önüne seriyor. Heykelin sağ elinde ise bir tanrı ya da tanrıçaya adak olarak sunulduğu düşünülen ve ayva olabileceği tahmin edilen bir meyve bulunuyor.
Buluntu, Sardes'in Ahameniş Pers İmparatorluğu'nun batı eyaletinin satrap başkenti olduğu döneme denk geliyor. Anıtsal heykel, Ege'deki klasik sanat anlayışı ile Lidya'nın giyim geleneklerini birleştirmesi açısından önem taşıyor. Akdeniz bölgesinde bu büyüklükte ve iyi korunmuş erken dönem anıtsal heykellere nadiren rastlanması, eserin Anadolu arkeolojisindeki yerini güçlendiriyor. Parçanın, MÖ 5. yüzyıl başlarında Sardes'in seçkin kesiminin yaşamı, inançları ve kültürü hakkında yeni bilgiler vermesi bekleniyor.
Antik dönemdeki mermer heykelin boyalı olduğu bilinirken, uzun süredir toprak altında kalan Sardes heykelinin yüzeyi kalın ve sert bir birikinti tabakasıyla kaplı durumda bulunuyor. Konservasyon ekibi, eser üzerindeki olası pigmentlere zarar vermeden temizlik yapmak için kapsamlı bir bilimsel çalışma yürütüyor. Antik polikrom heykel uzmanlarının da desteğiyle yüzeydeki ve çevredeki topraktaki boya izleri tetkik edilecek. Temizlik, inceleme ve restorasyon aşamalarının tamamlanmasının ardından eser Manisa Müzesi'ndeki yerini alacak.
