Mekke anlaşması sonrası İsrail ve Yunanistan'da alarm: yeni ittifaka dair kritik değerlendirmeler

Bölgesel istikrarı sağlamayı amaçlayan ve türünün ilk örneği olan karşılıklı savunma maddesi içeren Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanarak Orta Doğu'daki güç dengesini etkiledi.

Türkiye'nin NATO üyesi olması, Pakistan'ın İslam dünyasının tek nükleer silahlı devleti ve Suudi Arabistan'ın petrol zenginliği ile devasa mali kaynaklarının birleşmesi uluslararası alanda dikkat çekerken, anlaşma ABD ve İran arasındaki gerilimin ve Tahran'ın bölgedeki müttefiklerinin saldırılarının gölgesinde imzalandı.

Bu gelişmenin ardından anlaşmaya Suudi Arabistan'ın da dahil olmasıyla birlikte İran cephesinden gelen ilk tepkiler, ülkede anlaşmaya dair önemli görüş ayrılıklarının olduğunu gösterdi.

Öte yandan anlaşma, İsrail ve Yunanistan'da da geniş yankı uyandırdı. İsrail basını, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki üçlü ittifakın Tel Aviv açısından büyük bir tehdit oluşturduğunu ve olası bir savaş senaryosunda İsrail'in hedefler arasına girebileceğini öne sürdü.

İsrail kulislerinde Suudi Arabistan'ın bu ittifakta yer almasının Riyad'ın Tel Aviv'den uzaklaştığı anlamına geldiği vurgulanırken; Haaretz, Ynet ve Srugim gibi yayın organlarında anlaşmanın askeri boyutunun yanı sıra ekonomik ve siyasi sonuçlarına da dikkat çekildi.

Pakistan'ın uzun yıllardır Suudi Arabistan'a eğitim ve teknik destek sağladığı, son dönemde krallığa yaklaşık 8 bin asker, savaş uçakları, insansız hava araçları (İHA) ve hava savunma sistemi konuşlandırdığı hatırlatıldı.

Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın 2023'te Türk yapımı İHA'lar için imzaladığı savunma anlaşmasının ardından üç ülke arasındaki iş birliğinin tatbikatlar, istihbarat ve teknolojik bilgi paylaşımı ile ortak geliştirme projeleriyle daha büyük bir askerî ittifaka dönüşebileceğine dikkat çekti.

Ankara, anlaşmanın herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığını ve iş birliğini güçlendirmeyi amaçladığını yinelemesine rağmen, Dnews.gr gibi Yunan basını da gelişmeyi dış politikalarına darbe olarak nitelendirdi.