Moskova'da tarihî fabrikanın yıkımına karşı imza kampanyası

Rusya'nın başkenti Moskova'da bulunan ve Sovyet döneminden miras kalan Elektrozavod fabrikasının yüksek katlı yapılaşmaya açılmasına karşı yürütülen imza kampanyası binlerce imzaya ulaştı. Bu girişim, kamusal itirazların riskli bir boyuta ulaştığı ülkede nadir rastlanan sivil protesto hareketlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Neo-Gotik mimari tarzı, tuğla süslemeleri ve renkli mozaikleriyle dikkat çeken fabrika, bir asrı aşkın süredir Moskova'nın doğu bölgesinin simge yapılarından biri konumunda bulunuyor. Sovyetler Birliği döneminde elektrikli cihazlar üreten tesis, aynı zamanda Kremlin kulelerindeki kırmızı yıldızların lambalarını da imal ediyordu.

Tesis, 2025 yılının başlarında meydana gelen yangının ardından tahliye edilmişti.

Fabrika sahasına yüksek katlı binaların dikilebileceğine dair çıkan haberler, bölgede yaşayanların ve tarihî miras savunucularının tepkisini çekti.

Kampanyayı organize edenlerden biri olan Alya, fabrikanın yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını yangın olayından sonra öğrendiklerini ifade etti. Moskova'da benzer inşaat projelerinin arttığını söyleyen Alya, kent sakinlerinin tekdüze projelere ve her köşede yükselen gökdelenlere tepki gösterdiğini dile getirdi.

Elektrozavod'un korunması amacıyla hayata geçirilen iki ayrı imza kampanyasına toplamda 21 binden fazla insan destek verdi.

Kampanyaya verilen bu destek, Rusya'da resmi kararlara itiraz etmenin ve tarihî yapıları savunmanın zorlaştığı bir döneme denk geldi.

Ostorozhno Novosti haber sitesinin aktardığına göre, Rusya'daki bölgesel yönetimlere yapıların tarihî miras statüsünü kaldırma yetkisi tanıyan yasa tasarısını protesto eden bir kadın, 24 Temmuz tarihinde gerçekleştirdiği tek kişilik eylem esnasında kısa süreliğine gözaltına alındı.

Söz konusu bilgi bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.

Gayrimenkul ve inşaat alanında faaliyet gösteren Etalon Group şirketi, geçen ay Rus haber ajansı TASS'a yaptığı açıklamada fabrikanın cephelerini ve tarihî unsurlarını korumayı hedeflediklerini duyurdu.

Şirket, yapının modern bir kentsel çevreye entegre edileceğini bildirdi. Buna karşın kampanyacılar, projenin detaylarının paylaşılmaması sebebiyle bu taahhütlere mesafeli yaklaşıyor.

Tarihçi ve endüstriyel mimari uzmanı Inna Krylova, Elektrozavod'un sadece bir fabrikadan ibaret olmadığını, Moskova'nın sosyal ve endüstriyel geçmişinin mühim bir parçası olduğunu vurguladı.

Fabrikada geçmişte 23 bin kişinin çalıştığı bilgisini veren Krylova, buranın kendi başına bir şehir niteliği taşıdığını belirtti.

Krylova, şirketin alana yönelik planlarının henüz belirsiz olduğunu ve fabrikanın tarihî mirasının güvence altına alınması gerektiğini kaydetti.

Elektrozavod'u koruma çabası, Moskova'daki tarihî yapıların geleceği üzerine yürütülen daha kapsamlı tartışmaların bir parçasını oluşturuyor.

Sivil toplum kuruluşu Archnadzor'un aktardığına göre, 2024 yılında tarihî miras mevzuatında yapılan değişikliklerin sonrasında başkentteki pek çok tarihî yapı yeniden geliştirme projelerinin tehdidi altına girdi.

Mevcut yasalar sebebiyle sivil toplumun inşaat firmalarıyla iletişim kurma imkânlarının azaldığını belirten Krylova, ilerleyen süreçte benzer yapıların korunmasının daha da güçleşebileceği uyarısında bulundu.